Trump'tan nükleer anlaşma için Suudi Arabistan'a "İbrahim Anlaşmaları'na katılma" şartı

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD ve Suudi Arabistan arasında imzalanan ve nükleer işbirliğini hedefleyen "123 Anlaşması"na ilişkin açıklamada bulundu.

ABD Başkanı "ABD Enerji Bakanlığı ile Suudi Arabistan arasında yapılan sivil nükleer anlaşma (malzeme zenginleştirmesi olmayacak) onaylanacak, ancak (bu durum) Suudi Arabistan'ın çok saygın ve başarılı İbrahim Anlaşmaları'na katılmasına bağlı." ifadelerini kullandı.

Trump paylaşımında sivil nükleer anlaşma kapsamında "malzeme zenginleştirmesi olmayacağını", İran ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) örneğinde olduğu gibi sadece askeri olmayan kullanımları içereceğini vurguladı.

Paylaşımında Trump, ülkesinin sivil (zenginleştirilmemiş) nükleer tesislere karşı olmadığını bildirdi.

Suudi Arabistan, Trump'ın açıklamalarına şu ana kadar yanıt vermedi.

- Rubio'dan "silah programına dönüştürülmemesi" yorumu

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 59. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Dışişleri Bakanları Toplantısının düzenlendiği Filipinler’de bugün basın mensuplarına verdiği demeçte, Suudi Arabistan’ın ABD’nin stratejik ortağı olduğunu belirtmişti.

Suudi Arabistan'a nükleer teknoloji sunan tek ülkenin ABD olmadığını kaydeden Rubio, başka ülkelerin barışçıl ve sivil bir nükleer program izlemeye karar verdiklerinde bunu ABD ile yapmalarını tercih ettiklerini dile getirmişti.

Rubio, "Herhangi bir ülkeyle sivil nükleer enerji konusunda yapacağımız her türlü anlaşmada, bunların hiçbir şekilde silah programına dönüştürülmemesini garanti altına alacak güvenlik önlemleri yer alacaktır." değerlendirmesinde bulunmuştu.

- "Suudi enerji anlaşması, İbrahim Anlaşmaları'na bağlıdır"

Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, bugünkü basın toplantısında, ABD ile Suudi Arabistan arasında yapılması beklenen anlaşma konusunda "Suudi enerji anlaşması İbrahim Anlaşmaları'na bağlıdır." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Trump'ın, nükleer anlaşmanın şartı konusunda Suudi liderle "henüz görüşmediğini" belirten Leavitt, "Umarım Suudi Arabistan yakında anlaşmalara katılır." dedi.

Leavitt, ABD-Suudi Arabistan anlaşmasının sonuçlandırılması için "çalışacaklarını" kaydetti.

- "123 Anlaşması"

ABD Enerji Bakanlığı açıklamasında, ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman Al Suud'un "123 Anlaşması" olarak bilinen barışçıl nükleer işbirliği anlaşması ile buna eşlik eden ikili güvence anlaşmasını imzaladıkları bildirilmişti.

Açıklamada, söz konusu iki anlaşmanın nükleer silahların yayılmasının önlenmesi dahil olmak üzere çeşitli öncelikli ekonomik ve stratejik hedefleri ilerletecek "on yıllara yayılan, milyarlarca dolarlık bir ortaklığın hukuki temelini oluşturduğu" belirtilmişti.

"123 Anlaşması"nın Amerikan şirketlerine Suudi Arabistan'ın nükleer enerji programına daha fazla erişim imkanı sağlayacağı aktarılan açıklamada, anlaşmanın Suudi Arabistan'ın enerji ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olduğu; Amerikan sanayisine, çalışanlarına ve tedarik zincirlerine de fayda sağlayacağı kaydedilmişti.

Açıklamada, anlaşmaların nükleer güvenlik, emniyet ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi standartlarını gözeterek ABD'nin ve bölgesel güvenliğin ilerlemesine katkı sağlayacağı ve ABD'nin sivil nükleer teknoloji alanındaki rekabet avantajını güçlendireceği ifade edilmişti.