NASA SpaceX roketinin Ay'da oluşturduğu yeni krateri tespit etti

NASA'ya ait bir uzay aracı, bu ayın başlarında bir SpaceX roketinin Ay yüzeyine çarpması sonucu oluşan kraterin görüntülerini yakaladı.

Bir Falcon 9 roketinin kontrol dışı kalan üst aşaması, 5 Ağustos tarihinde saatte yaklaşık 8 bin 700 kilometre hızla Ay'a çarptı.

Ocak 2025'te Ay'a iki iniş aracı taşıdıktan sonra yörüngede sürüklense yaklaşık 4,9 tonluk roket parçası, çarpışmaya kadar uzayda başıboş halde kaldı.

NASA, Lunar Reconnaissance Orbiter (Ay Keşif Yörünge Aracı) tarafından 11 ve 12 Ağustos tarihlerinde çekilen yeni görüntüleri yayımladı. Çarpışma alanının öncesi ve sonrası görüntüleri, Ay yüzeyinde oluşan parlak çukuru ortaya koydu.

Altı günlük takibin ardından görüntülendi

Çarpışma anına ait canlı bir görüntü bulunmasa da araştırmacılar roketin yörüngesini takip ederek yeni kraterin yerini belirlemeyi başardı. Uzay aracının kraterin üzerinden geçmesi ve kameranın doğru açıya getirilmesi altı gün sürdü.

Görüntüler, oluşan kraterin yaklaşık 18 metre genişliğinde olduğunu gösterdi. Gölgenin uzunluğuna dayanan bilim insanları, krater derinliğinin muhtemelen 3 metreden az olduğunu belirledi.

Fotoğraflarda kraterden dışarı doğru yayılan açık ve koyu renkli çizgiler de dikkat çekti. Koyu renkli çizgilerin yüzeyden kalkan toz ve kayalardan, daha parlak çizgilerin ise roketin çarpmasıyla daha derinlerden fırlayan taze materyallerden oluştuğu aktarıldı.

Uzay çöpü tartışmaları yeniden alevlendi

Söz konusu kaza, insan yapımı bir roketin Ay yüzeyine kazara çarptığı bilinen ikinci olay olarak kayıtlara geçti. 2022 yılında Çin'e ait olduğu değerlendirilen bir roket parçası Ay'ın uzak tarafına çarparak çift krater oluşturmuş, Çin ise uzay aracının kendisine ait olduğunu reddetmişti.

SpaceX'in yaşadığı bu olay, özellikle ABD ve Çin gibi ülkelerin Ay'a astronot ve altyapı gönderme yarışının hız kazandığı bir dönemde uzaydaki sürdürülebilirlik tartışmalarını yeniden başlattı.

SpaceX yaptığı açıklamada, uzayda bırakılan donanımlarla ilgili mümkün olduğunca sorumlu hareket etmeye çalıştıklarını ve bu tür durumlarda en uygun imha çözümleri için NASA ile ortaklaşa hareket ettiklerini bildirdi.