Eklektik Manifest 2, Kıbrıslı filozof Ulus Baker’in düşünsel mirasıyla başladı

Lefkoşa Türk Belediyesi (LTB) ile Vedat Kaner Vakfı iş birliğinde, ARKHE organizasyonuyla düzenlenen Eklektik Manifest’in ikinci edisyonu, Arabahmet Kültür Evi’nde gerçekleştirilen “Ulus Baker’in İzinde: Ars Memorativa” etkinliğiyle başladı.

Kıbrıslı düşünür ve sosyolog Ulus Baker’in yaşamını ve düşünsel mirasını odağına alan programın açılışında ülkenin her yanından katılımcılar salonu doldururken, program kapsamında Biyografik Fragmanlar Sergisi ile Tanıklık Buluşması gerçekleştirildi. 

Gazeteci Nazar Erişkin’in moderatörlüğündeki buluşmada Harper Orhon ve Nilgün Orhon, kardeşleri Ulus Baker’in çocukluk ve gençlik yıllarına ilişkin anı ve tanıklıklarını konuklarla paylaştı. 

Sanatseverlerin ziyaretine açılan sergide, Thomas Balkenhol’un Ulus Baker’in dersleri üzerine hazırladığı deneysel kurgu odası da yer aldı. Gecede ARKHE Direktörü Halil Duranay ve LTB Başkanı Mehmet Harmancı birer konuşma gerçekleştirdi.

Harmancı: “Ulus Baker için verdiğimiz sözü yerine getiriyoruz. Onun düşünsel dünyasının ve felsefesinin toplumla buluşması çok önemli”

LTB Başkanı Mehmet Harmancı, ülkemizin yetiştirdiği ender filozoflardan biri olmasına rağmen çoğunlukla yalnızca ismi bilinen Ulus Baker’e ithaf edilen üç aylık Eklektik Manifest 2 programının; onun anılarının, düşünsel dünyasının, yaşam biçiminin ve felsefesinin daha iyi anlaşılması, görünür kılınması ve toplumla buluşması adına çok önemli olduğunu kaydetti.

Harmancı, “2022 yılında Ulus Baker’in adını bir sokağa verdiğimizi ancak bundan çok daha fazlası yapılması gerektiği konusundaki sözümü de Eklektik Manifest aracılığı ile yerine getirmenin mutluluğunu yaşıyorum. Üçüncü yılını doldurmaya hazırlanan ARKHE’nin ülkemizde büyük eksikliğini hissettiğimiz özgürlükçü alanın altını doldurma yolunda sağlam adımlarla ilerlediğini görüyoruz. ARKHE kalıcı kültür ve bellek çalışmalarında belki emekleme döneminde olabilir ama Halil Duranay’ın öncülüğündeki gurur duyulası ekibi ile bu yolu emin adımlarla yürüyor. LTB Belediye Meclisi de aldığı kararlarla ARKHE’nin yarattığı bu özgürlükçü alanı destekliyor” dedi.

Duranay: “Ulus’un düşüncesine, doğduğu kentte kalıcı bir alan açmak istiyoruz”

ARKHE Direktörü Halil Duranay ise Eklektik Manifest’in ikinci edisyonunu, Ulus Baker’in düşüncesinden hareketle araştırmalar, tanıklıklar ve sanatsal üretimlerle gelişecek bir süreç olarak tasarladıklarını belirtti. Baker’in yaşam öyküsündeki yanlışları ve boşlukları ilk elden kaynaklarla araştırmayı önemsediklerini vurgulayan Duranay, programın ötesinde bir belgesel ve ARKHE bünyesinde Ulus Baker Kuramsal Üretim Merkezi oluşturmayı hedeflediklerini söyledi. Programa katkı sağlayanlara teşekkür eden Duranay, “Ulus’un düşüncesine, doğduğu kentte kalıcı bir alan açmak istiyoruz. Bu gece, hatıralarıyla, düşüncesiyle ve henüz birlikte üreteceklerimize ilham veren sorularıyla Ulus eve dönüyor” dedi.

Bellek sanatı: Ars Memorativa

Bellek sanatı anlamına gelen Ars Memorativa, hatırlanmak istenen şeylerin mekânlar ve imgeler arasında ilişkiler kurularak zihinde tutulmasına dayanan bir yöntem. Eklektik Manifest’in ikinci edisyonu, bu yaklaşımı Ulus Baker’in yaşamı ve düşünsel mirasına taşıyor. Fotoğraflar, yazılar, hareketli görüntüler ve tanıklıklar aracılığıyla bir hayatı hatırlamanın ve düşünceyle yeniden ilişki kurmanın farklı yolları araştırılıyor.

Ulus Baker’in yaşamından fotoğraflar, metinler ve filmler

Programın ilk sergisi iki odadan oluşuyor. Arabahmet Kültür Evi’ndeki ilk odada Baker’in çocukluk ve gençlik yıllarına ait orijinal fotoğraflar, Kıbrıs üzerine yazdığı metinlerden seçilmiş bölümler ve çocukluğunun geçtiği mahallenin bugünkü görüntüleri bir araya geliyor. Böylece geçmişten kalan belgeler, Baker’in kendi sözleri ve mekânın bugünkü hâli arasında bir ilişki kuruluyor.

İkinci odada ise Thomas Balkenhol’un Baker’in GİSAM dersleri etrafında oluşturduğu deneysel film sergileniyor.

Kasım ve aralık aylarında yeni sergi içerikleri, atölyeler ve seminerler

Kasım ayında başlayacak ikinci etapta, Ulus Baker’in yaşam öyküsüne ilişkin araştırmalar yeni tanıklıklar ve belgelerle genişletilecek. Baker’in düşüncelerinden hareketle kurgulanan deneyim odaları, ziyaretçilere onun düşünsel dünyasıyla farklı biçimlerde ilişki kurma olanağı sunacak.

Kasım ve aralık aylarında Dinç Erem Tapa, Onur Eroğlu, Esra Sarıgedik, Ardan Özmenoğlu, Ersen Ocak ve Thomas Balkenhol tarafından gerçekleştirilecek atölyeler ve seminerler de programın araştırma ve üretim sürecini destekleyecek.