'Yaralandılar, yakalandılar, mahkum edildiler…'

11 Tem 2018 17:03 Voice Kıbrıs Haber 81 okunma

1948 Maden ve İnşaat İşçilerinin grev mücadelelerinin 70’inci yılı kapsamında, Tüm Kıbrıs İşçi Federasyon’u (PEO), 8 Temmuz Pazar günü, Amyant madenini ziyaret etti ve Pelendri’de PEO tesislerindeki anıtın açılışı gerçekleştirdi. Devrimci İşçi Sendikaları Federasyonu başkanı Hasan Felek de Kıbrıs’ın güneyinde gerçekleşen anıt açılışına katılarak konuşma yaptı.

Voice of the Island 2018 Felek: Her iki kesimde de etkinlikler gerçekleştireceğiz 8 Temmuz Pazar günü, Pelendri’de PEO tesislerindeki anıtın açılışının gerçekleştirildiği törene katılan DEV-İŞ Genel Başkanı Hasan Felek, “hepinizi DEV-İŞ adına Kıbrıslı Türk emekçiler adına sevgi ve dayanışma duygularımla selamlarım” şeklinde konuşmasına başladı. Felek, Kıbrıs işçi sınıfının ortak mücadelesinin en güçlü en direngen sembolü olan 1948 Maden Grevi’nin 70’inci yılında düzenlenecek etkinliklerin ilkini, 8 Temmuz günü orada hep birlikte gerçekleştirdiklerini ifade etti. Bu etkinliğin düzenlenmesinde emeği geçen herkese teşekkür eden Felek, “1948’in kahraman, mücadeleci işçileri onuruna yapılacak etkinliklerin programı yakın bir zamanda netleşecek. Ülkemizin her iki kesiminde bir takım etkinlikler gerçekleştirmeyi planlıyoruz” dedi. “Bölünmüşlük devam ettiği sürece, çalışanların hakları güvencede değil..” Kıbrıs sorununun çözümsüzlüğünün, Kıbrıs sınıf sendikacılığının temel sorunlarından biri olduğuna dikkat çeken Felek, ülkemizin bölünmüşlüğünün devam ettiği sürece çalışanların haklarının güvencede olmadığını, aynı zamanda Kıbrıs Türk toplumunu ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasi anlamda, yok olmakla karşı karşıya bıraktığını söyledi. “1948 Maden işçilerinin ortak sınıf mücadelesinin 70’inci yılında bu kavgada yer alan ve şu an hayatta olmayan tüm işçilerimizin anısı önünde saygıyla eğilirken, hayatta olanlara sağlıklı uzun ömürler dilerim” şeklinde konuşan Felek, onların kendilerine bıraktığı onurlu mirasın, bu gün de kendilerine ilham verdiğini ve yollarını aydınlatmakta olduğunu ekledi.

Düzenlenecek etkinlikler: 21 Eylül Cuma günü, İnşaat İşçileri Sendikası’nın girişimiyle Katidata köyü meydanında dikilen anıtın açılışı gerçekleştirilecek. Eylül sonu ile Ekim başında yapılacak PEO-İNEK ve PROMİTHEAS Enstitüsü’nün bir gün sürecek bilimsel toplantısı olacak. 23 Kasım Cuma günü, PEO’nun Lefkoşa’daki binasında siyasal ve sanatsal içerikli ana etkinlik yapılacak ve aynı etkinliğin daha sonrasında açıklanacak tarihte DEV-İŞ ile işbirliği içerisinde kuzeyde de gerçekleştirilecek. 70 yıl önce ne olmuştu? İlk büyük sınıfsal mücadele Amerikan CMC şirketinde çalışan 2100 maden işçisinin greviyle başladı. Ücretlerin arttırılması, çalışma saatlerinin düşürülmesi, fazla mesailerin ödenmesi ve dinlenme izni talebiyle gerçekleştirilen grev 121 gün sürdü. Bu mücadelede sömürgecilerin güçlerinin grevcilere karşı açtığı ateş sonucunda pek çok insan yaralandı. Bu grevde 77 grevci iki aydan iki yıla kadar hapse mahkûm edildi ve diğer yüzlerce grevciye para cezası verildi. Ancak önemli olan maden işçilerinin şirketi müzakerede bulunmaya zorlayarak ücretlerini yüzde 33 arttırmayı başarmalarıydı. Bu grevi amyant işçilerinin 29 gün süren grevi izledi ve bu grevde 60’dan fazla işçi hapsedildi. 3 Mart 1948’de öfkeli grevciler grev kırıcıları engellemeye çalıştılar ancak polisin alçakca saldırısına uğradılar.

Yaralandılar, yakalandılar, mahkum edildiler… Polis grevcilere ateş açtı ve o gün grevcilerin kanına bulandı. Çok sayıda işçi yaralandı. Grevci Çakır Rizet, Ahmet Necati, Yorgis Yorgiyadis, İzzet Ali İzzet, Mehmet Bilal, Andreas Haralambus ağır yaralanarak Lefkoşa Hastanesi’ne kaldırıldılar. Grevcilerin talebi ücretlerin arttırılması, Pazar günleri fazla mesailerin ödenmesi, iş anlaşmazlıkları komitesinin tanınması, işçi evlerinin onarımı ve işten çıkarılanların tekrar işe alınmasıydı. Bu yılın sonundaki 1200 inşaat işçisinin grevi 118 gün sürdü, grevcilerin talebi ücretlerin arttırılması, sosyal sigortalara işverenin katkısının arttırılmasıydı. Bu grevde 60 inşaat işçisi mahkûm edilerek hapsedildi. Grev mücadelelerinde neler kazanıldı? PEO’nun açıklamasında grev mücadelelerinde şunlar kazanıldı: “İşverenlerin ve onları destekleyenlerin işçi düşmanı politikalarına, estirdikleri teröre ve çatışmalara rağmen grevler başarıyla sonuçlandı. Toplu Sözleşme hakkı kazanıldı. Yevmiyelerde önemli artışlar sağlandı. Özellikle madenlerde çalışma saatleri azaltıldı. Fazla mesailerin ödenmesine başlandı. Ödenekli tatil hakkı kazanıldı. Tedavi ve ilaç için sosyal fon güçlendirildi. Madenlerde ve inşaatlarda çalışma koşulları iyileştirildi. Eşel Mobil ödeneği verilmeye başlandı. PEO ve KTİBK sendikal hareketlerinin kitleselliği arttı. 1948’in efsaneleşen tarihi mücadeleleriyle örgütlenme ve istihdam koşulları için toplu müzakere hakkının tanınması için temeller atıldı. İşçi sınıfı kendi gücüne inandı, özgüven ve disiplin kazandı, örgütlenmenin değerini öğrendi ve ülkenin diğer ezilen sosyal katmanlarıyla güçlü dayanışma ve ittifak bağları kurdu. Ancak 1948 grev mücadelelerinin en önemli başarısı grevcilerin sendikal hareketin varlığının ve rolünün tanınmasını başarmalarıydı. Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk işçiler gerçek sınıfsal kardeşler olarak yerli ve yabancı gericiliğe karşı bu zorlu mücadeleyi verdiler ve kazandılar”.