Kıbrıs Haber
Kıbrıs —
English News
Dolar —
Euro —
Sterlin —
SON DAKİKA
Bitcoin, sert satış dalgasının ardından yeniden 60 bin doların üzerine çıktı MotoGP'de Marc Marquez şampiyon oldu İran "ABD ile görüşmeler sürüyor, diplomasi penceresi hala açık" Gazze Şeridi'nde menenjit vakalarında olağan dışı artış yaşanıyor Bilim insanları, dişlerin arasındaki kalıntılardan metabolizmayı takip eden "akıllı diş ipi" geliştirdi Fransa'da cumhurbaşkanı adayı Ruffin, yarıştan çekildiğini duyurdu Lavrov "Almanya ve İngiltere savunma bakanlarının aklı yerinde değil" Hristodulidis Fitto ile telefonda görüştü Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası 11. kuruluş yıl dönümünü iki konserle kutlayacak KTTB "Mesleğin bilimsel ve etik değerleri ticari kaygılara kurban edilmemeli" "Robin”, yıl sonuna kadar 3 kez daha sahnelenecek Salih Miroğlu, 21. ölüm yıl dönümünde mezarı başında anıldı Güney Kıbrıs'ta koşullara uymayan sığınaklar kapatıldı Belçika'da ulusal grev nedeniyle yarın tüm uçuşlar iptal edilecek Güçlenen dolar ve faiz endişeleri, emtia piyasasındaki satış baskısını derinleştirdi Dijital Kültür Derneği altı köyde kerpiç evleri fotoğraflama çalışması gerçekleştirdi Geçiş noktalarının açılması bazı Kıbrıs Rum köylerinde beklenti, bazılarında hayal kırıklığı yarattı Kathimerini "Türkiye’nin iki devlet duruşu Hristodulidis’e söylem değiştirtti" Gürkut “Hastanelerde hasta ve çalışan güvenliği için acil önlem alınmalı” Zehra-Özker Özgür mezarları başında anıldı Bitcoin, sert satış dalgasının ardından yeniden 60 bin doların üzerine çıktı MotoGP'de Marc Marquez şampiyon oldu İran "ABD ile görüşmeler sürüyor, diplomasi penceresi hala açık" Gazze Şeridi'nde menenjit vakalarında olağan dışı artış yaşanıyor Bilim insanları, dişlerin arasındaki kalıntılardan metabolizmayı takip eden "akıllı diş ipi" geliştirdi Fransa'da cumhurbaşkanı adayı Ruffin, yarıştan çekildiğini duyurdu Lavrov "Almanya ve İngiltere savunma bakanlarının aklı yerinde değil" Hristodulidis Fitto ile telefonda görüştü Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası 11. kuruluş yıl dönümünü iki konserle kutlayacak KTTB "Mesleğin bilimsel ve etik değerleri ticari kaygılara kurban edilmemeli" "Robin”, yıl sonuna kadar 3 kez daha sahnelenecek Salih Miroğlu, 21. ölüm yıl dönümünde mezarı başında anıldı Güney Kıbrıs'ta koşullara uymayan sığınaklar kapatıldı Belçika'da ulusal grev nedeniyle yarın tüm uçuşlar iptal edilecek Güçlenen dolar ve faiz endişeleri, emtia piyasasındaki satış baskısını derinleştirdi Dijital Kültür Derneği altı köyde kerpiç evleri fotoğraflama çalışması gerçekleştirdi Geçiş noktalarının açılması bazı Kıbrıs Rum köylerinde beklenti, bazılarında hayal kırıklığı yarattı Kathimerini "Türkiye’nin iki devlet duruşu Hristodulidis’e söylem değiştirtti" Gürkut “Hastanelerde hasta ve çalışan güvenliği için acil önlem alınmalı” Zehra-Özker Özgür mezarları başında anıldı
Dolar —
Euro —
Sterlin —
Reklam
Reklam

Uykusuzluk geni keşfedildi

Paylaş
Facebook X LinkedIn Google News
Stelios
Uykusuzluk geni keşfedildi
Reklam

Bilkent Üniversitesinden Prof. Dr. Özçelik ve Rockefeller Üniversitesinden Prof. Dr. Young’ın önderliğinde yürütülen araştırmada, uykuya dalamama rahatsızlığına yol açan gen bulundu.

Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tayfun Özçelik ve Rockefeller Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Michael Young’ın önderliğinde yürütülen bilimsel araştırmada, halk arasında “gece kuşu” olarak bilinen uykuya dalamama rahatsızlığına yol açan gen keşfedildi.

Çalışmada, keşfedilen “CRY1 mutasyonu” geninin kişide var olup olmadığının tespiti için tanı testi de geliştirildi. Ayrıca uykuya dalamama rahatsızlığı olanlar için güneş ışıklarının ve doğru dalga boyunda ışığın tedavi edici özellikleri tespit edildi.

Prof. Dr. Özçelik, yaptığı açıklamada, bazı kişilerin geç saatlere kadar uyuyamadığı ve erken kalkmakta zorlandığının bilindiğini söyledi.

Konuya ilişkin Bilkent, Rockefeller ve Cornell üniversiteleri, Türkiye Bilimler Akademisi, Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Sağlık Enstitüsü (National Institutes of Health-NIH), Calico Yaşam Bilimleri-LLC Şirketi ile Beyin ve Davranış Araştırma Vakfınca desteklenen bir araştırma yürüttüklerini bildiren Özçelik, araştırma sonuçlarına göre, geç vakitlere kadar uyuyamayanların biyolojik saatlerinin, genetik olarak yavaş çalışmaya programlandığını belirtti.

Bunun nedeninin “Kriptokrom 1-CRY1” olarak adlandırdıkları gende mutasyon olduğunu keşfettiklerini anlatan Özçelik, bu gen mutasyonunu taşıyanların biyolojik saatlerinde yaklaşık 2-2,5 saatlik gecikme yaşandığını dile getirdi.

Özçelik, “Araştırmamıza göre, mutasyon taşıyıcılarının bir günü, dünyanın bir günüyle kıyaslandığında biraz daha uzun olmakta ve bu nedenle tüm yaşamları uyku düzeni üzerinden bir kovalamacaya dönüşmektedir.” ifadesini kullandı.

Bu kişilerin, halk arasında “gece kuşu” olarak da bilinen, gerçekte “gecikmiş uyku fazı” veya kısaca DSPD (Delayed Sleep Phase Disorder) olarak adlandırılan bir hastalıktan etkilendiğini belirten Özçelik, şu bilgileri paylaştı:

“Çeşitli ülkelerde yürütülen kapsamlı klinik araştırmalara göre, uyku kliniklerinde kesin tanısı konabilen bu davranış şekli, toplumun yüzde 10’a kadar çıkabilen önemli bir bölümünde görülebilmektedir. Araştırmamız, gecikmiş uyku fazıyla ilgili olarak tanımlanan ilk gen olma niteliğini taşımaktadır.

DSPD tanısı alan kişiler, genellikle geceleri uykuya dalmakta çok zorlanırlar. Bazen uyku o kadar gecikir ki gün boyunca uzun şekerlemeler şeklinde parçalanmış bir düzene dönüşebilir. DSPD gibi uyku bozuklukları genellikle anksiyete, depresyon, dikkat eksikliği, kalp-damar hastalıkları, obezite ve şeker hastalığıyla birlikte görülebilir. DSPD’den etkilenen kişiler, aynı zamanda çalışma hayatına ve sosyal ortamlara uyumda da önemli zorluklar yaşayabilirler. Öyle ki bu mutasyonu taşıyan kişiler, sanki sürekli bir jet-lag yaşıyor gibi hissedebilir, sabah olduğunda yeni günü karşılamaya henüz hazır olmayabilirler.”

“MUTASYON, TOPLUMUN ÖNEMLİ BİR KISMINI ETKİLİYOR”

Özçelik, “CRY1” geninde tanımladıkları mutasyonun, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu Avrupa toplumları ve Akdeniz coğrafyasında her 75-100 kişiden birinde görüldüğüne dikkati çekti.

Mutasyonun toplumun önemli bir kısmını etkilediğini dile getiren Özçelik, “Buna göre, ülkemizde yaklaşık 1 milyon, Avrupa’da 10 milyon ve dünya genelinde 100 milyon kişi, CRY1 mutasyonu taşıyıcısı olabilir.” değerlendirmesini yaptı.

BİYOLOJİK SAAT BOZULUYOR, ÇARESİ GÜNEŞ IŞIĞINDA

CRY1 mutasyonu taşıyan kişilerden alınan deri biyopsilerinde biyolojik saatin düzeninin değiştiğinin ortaya çıktığını ifade eden Özçelik, “Biyolojik saat dünya üzerinde yaşayan tüm canlılarda, mikroorganizmalarda, bitkilerde, hayvanlarda, insanlarda bulunmaktadır. CRY1 geni bu düzende durdurucu olarak görev yapmaktadır.” dedi.

Bilkent ve Rockefellerli araştırmacıların tanımladıkları mutasyonun, CRY1 geninde tek bir nükleotidin değişmesiyle ortaya çıktığına işaret eden Özçelik, “Bunun sonucunda ise CRY1, gerekenden daha çok çalışmakta ve biyolojik saatin düzeninde gecikmeye neden olmaktadır.” bilgisini verdi.

Özçelik, uykuya dalamama rahatsızlığı olanlar için güneş ışıklarının ve doğru dalga boyunda ışığın tedavi edici özelliklerinin, moleküler düzeyde ortaya konulduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Özçelik, çalışmanın ABD merkezli uluslararası bilim dergisi Cell’in dünkü sayısında yayımlandığını sözlerine ekledi.

Benzer haberler

Featured
Bitcoin, sert satış dalgasının ardından yeniden 60 bin doların üzerine çıktı 22 Kas 2026 21:13 MotoGP'de Marc Marquez şampiyon oldu 22 Kas 2026 21:05 İran "ABD ile görüşmeler sürüyor, diplomasi penceresi hala açık" 22 Kas 2026 20:52 Gazze Şeridi'nde menenjit vakalarında olağan dışı artış yaşanıyor 22 Kas 2026 20:40 Bilim insanları, dişlerin arasındaki kalıntılardan metabolizmayı takip eden "akıllı diş ipi" geliştirdi 22 Kas 2026 20:32 Fransa'da cumhurbaşkanı adayı Ruffin, yarıştan çekildiğini duyurdu 22 Kas 2026 20:26 Lavrov "Almanya ve İngiltere savunma bakanlarının aklı yerinde değil" 22 Kas 2026 19:53 Hristodulidis Fitto ile telefonda görüştü 22 Kas 2026 19:48 Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası 11. kuruluş yıl dönümünü iki konserle kutlayacak 22 Kas 2026 19:39