Tarım Bakanlığı’nın düzenlediği çalıştayın sonuçları açıklandı

Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığına bağlı Tarım Dairesi tarafından düzenlenen “Bitkisel Ürünlerde Gıda Güvenliği” Çalıştayı Girne’de gerçekleştirildi. Çalıştayla ilgili sonuç rapor bugün açıklandı. Çalıştaya akademisyenler, sivil toplum örgütleri ve meslek birliklerinin temsilcileri ile çok sayıda ziraat mühendisi ve üretici katılmıştır. Konu başlıkları ile tespit edilen sorunlar ve sorunlara ilişkin çözüm önerileri aşağıda sıralanmıştır. Sorunlar Çiftçi kayıt sisteminin yetersiz olması ve bitki koruma faaliyetleri ile ilgili içerikten yoksun olması Bitkisel üretim planlamasında münavebe uygulamasının yapılmaması, bunun sonucu olarak hastalık ve zararlıların artması ve kronik hale gelmesi Bitki koruma ürünleri mevzuatının güncel sorunlara çözüm üretecek ve gıda güvenliği hassasiyetini koruyacak içerikten yoksun olması Zirai ilaç seçimi ve uygulamalarında çiftçi bilgi düzeyinin düşük olması Zirai ilaç bayilerinin ilaç seçimi yaparak üreticileri ilaç önerisinde bulunmaları Ürün izleme mekanizmalarının yeterli olmaması. Bu konuda hal yasasının eksikliği dikkat çekmektedir. Zirai ilaçlama makinelerinin bakım ve kalibrasyonu ile ilgili sorunların var olması. Üreticilerin ilaç kullanma talimatı ve etiket bilgilerini okumadan uygulama yapmaları. Pestisitlerin son ilaçlama ile hasat arasında geçmesi gereken süreye uymadan kullanılması. Bunun sonucu olarak kalıntıların ortaya çıkması. İlaçlama uygulamalarında koruyucu tedbirlerin alınmaması . Tarım teftiş servislerinin fiziki altyapıları ve personel yetersizliği. Ülkede akredite olmuş bitki sağlığı, karantina, kalıntı analizi ve GDO yapılan laboratuar sayısının yeterli olmaması. İlaçlama uygulamalarının yanlış olması hedef dışı canlıları yok etmekte ve çevresel sorunlara yol açmaktadır. Tarım Dairesi tarafından bitki koruma ürünleri ve bitki sağlığı ile ilgili eğitim ve yayım çalışmalarının bir program dahilinde etkin ve izlenebilir olarak yürütülmemesi. Tarım Bakanlığı’nın kurumsal yapısının gıda güvenliği konusunu bütüncül olarak kapsayacak yeterlilikte olmaması, Tarım Dairesi’nin fiziksel imkanlar ve personel yetersizliğinin bulunması. Çözüm Önerileri Çiftçi kayıt sisteminin bitki koruma ve bitki sağlığı ile ilgili konuları içerecek şekilde genişletilmesi ve hatta Ticaret Dairesi, üretici örgütleri ve ihracatçı firmalarla kayıt sisteminin ortak veri ağı üzerinden bilgi paylaşabilir düzeye getirilmesi. Tarımsal üretim planlamasında ekim nöbeti sistemine geçilerek sıklıkla görülen hastalıklar azaltılmalı ve zararlılarla mücadele etkinleştirilmelidir. Gıda güvenliğinin sağlanmasında en önemli husus etkin işleyen bir mevzuatın var olmasıdır. Gerek Avrupa Birliği mevzuatı gerekse Uluslar Arası Bitki Sağlığı Organizasyonları mevzuat ve dökümanları referans alınarak mevcut yasa ve tüzükler güncellenmelidir. Çiftçilere yönelik yapılan eğitim yayım programının geliştirilerek sürekli ve sonuçları itibariyle ölçülebilir ve izlenebilir hale getirilmek amacı ile eylem planları oluşturulmalı ve bu konuda Tarım Bakanlığı teknik personelinin de hizmet için eğitim programları ile bilgi seviyelerinin yükseltilmesi. Zirai ilaç seçiminde Tarım Dairesi’nin reçete sistemi kurulması veya ürün bazlı ilaç önerilerinin dikkate alınarak uygulamaların yapılması sağlanmalıdır. Ürün izleme mekanizmalarının tamamlanarak etkin işleyen bir piyasa kurulabilmesi için gerekli yasal ve idari düzenlemelerin ivedilikle yapılması ve hal yasasının ivedilikle çıkartılması. Zirai ilaç uygulamalarında kullanılan alet ve ekipmanlarının kalibrasyonununa yönelik çiftçi eğitimleri her yıl rutin hale getirilmelidir. Boş ambalajların toplanması ve imhası ile ilgili prosedürü oluşturacak düzenlemelerin yapılması ve ambalaj atıklarının iadesinin sağlanması için depozito sisteminin getirilmesi bununla ilgili idari ve cezai yaptırımların yapılması, bilgilendirme ve eğitim çalışmalarının bir program dahilinde yürütülmesi. Toprak ve sudaki pestisit ve ağır metal kalıntılarının bir program dahilinde izlenebilmesine yönelik sistemin oluşturulması Son kullanım tarihi geçmiş Bitki Koruma Ürünlerinin toplanması ile ilgili sorumluluğun pazarlayan firmaya ve bayiiye verilmesini sağlayan yasal bir düzenlemenin yapılması, toplama işleminin Bakanlığın bilgisi dahilinde yapılmasını sağlayacak bir kayıt sisteminin kurulması ve piyasa denetimlerinin yapılması. Tarım teftiş servislerinin hizmetlerini etkinleştirmek için ve hizmet kalitesini artırmak için altyapı ve personel eksikliğinin giderilmesi. Ülkemizdeki mevcut kurum ve kuruluşlarda yer alan laboratuarların bitki sağlığı, karantina, kalıntı analizi ve GDO analizi amaçlı kullanılmasının ve akredite olmasının sağlanması. Gıda güvenliğine bütüncül bir yaklaşımla sorumluluk görev ve yetkilerin tek bir otoritede toplanmasını sağlayacak idari düzenlemenin yapılması önemli bulunmuştur.