Suçlular ve psikolojik tedavileri

Toplumda suç işleyen kişiler, cezalarını çekmeleri için, cezaevine (hapishaneye) gönderilirler. Kişilerin cezaevinde geçirecekleri süre, işledikleri suç çeşidi ve ağırlığına göre değişmektedir. Genellikle iki çeşit cezaevi bulunmaktadır. Bunlar; tutuklu ve hükümlü cezaevleridir. Ama genellikle birçok cezaevinde hükümlüler ve tutuklular bir arada tutulmaktadır. Bizim ülkemizde bulunan cezaevinde de,  hükümlüler ve  tutuklular bir cezaevi içerisinde kalmaktadırlar.

• Hapis cezasının en büyük amacı; kişinin işlediği suça karşılık gelen cezayı çekmesidir. Bundan ayrı olarak büyük derecede önemsenmesi ve dikkate alınması gereken nokta ise; suçluların rehabilitasyonu ve tekrar suç işlemelerini önlemek ayrıca onları tekrar topluma kazandırmaktır.

Son yıllarda ülkemizde; artan suç oranları ile birlikte suçlara karşı verilen cezaların yetersiz olduğunu, kişileri suçtan caydırmadığını, ceza oranlarının etki etmeyip çoğu suç çeşitlerinin daha da çok arttığını, toplum olarak görmekteyiz. Suçların verilen cezalarla birlikte azalması gerektiği yerde artması, bir şeylerin yanlış ilerlediğine dair bizlere gösterge olmaktadır. SUÇLULARIN PSİKOLOJİK TEDAVİSİ Suçlular cezaevine girdikleri andan itibaren hem cezalarını çekmeli hem de ciddi şekilde, disiplin ve otoriteyle birlikte, psiko-sosyal bir sistem içerisinde olmalıdırlar. Suçlular cezalarını çekerken diğer önemli amaç onları iyileştirip, suç işlemeyecek duruma getirmektir bu yüzden sosyal hayattan soyutlanmamalı ayrıca psikolojik tedavi görmelidirler.

• Cezaevlerindeki suçlular, suç çeşitlerine göre ayrılmalıdırlar, bu ayrımlar yapılırken çok titiz olunmalı ve bir psikolog görüşüyle suçlular ayrılmalıdır. Bunun en büyük sebebi farklı bir suçtan giren birisinin diğer suç çeşidine teşvik olabilme ihtimalidir. Örneğin; adam öldüren birisiyle maddeden giren birisi birlikte kalırsa, birbirlerinin suç çeşidine ilgi duyma durumları gerçekleşebilir, bu yüzden bu durum büyük risk taşımaktadır. Bunun sonucunda bir katil madde kullanabilir veya bir madde kullanıcısı katil olabilir.
• Kişileri en çok suça iten sorunlar arasında: aile problemleri -aileleri olmaması - çatışmalı aileler (şiddet), düşük ekonomik ve eğitim düzeyi, madde ve alkol bağımlılığı, kişisel problemler bulunmaktadır.
• Bu yüzden cezaevi içerisinde suçluların alacağı psikolojik tedavi sürecinin en başında, kişiyi suça iten sebebi tespit edip, bunun psikolojik tedavisini gerçekleştirmektir. Bu tedavi herkeste işe yarayacak veya herkese ayni şekilde uygulanacak yada etki edecek diye bir kural yoktur. Bazı suçlu tedaviye ve terapiye uyum gösterebilir bazı suçlu ise bunu reddedebilir. Psikolojik tedavinin işe yaraması yada yaramaması kişiye ve kişinin isteğine göre değişmektedir.

 

• Bazen kişinin suç işlemesinin sebebi, bir ruhsal sağlık problemi olabilir. Eğer böyle bir durumdan şüpheleniliyorsa; bu kişilerin bir psikolojik teste tabi tutulması veya bu gibi durumlarda bir psikolog/psikiyatrist görüşü (raporu) alınması çok önemlidir. Kişinin bir akıl sağlığı durumu olup olmadığını tespit etmek çok büyük önem taşımaktadır çünkü eğer bir ruh sağlığı problemi sonucu kişi suç işlemişse, o kişinin cezaevine değil, hastaneye yatırılması gerekmektedir.

 

• Tedavi şekillerine bakacak olursak; bireysel veya grup terapileri suçlularda etkili olabilmektedir. Suçluların cezaevindeki psikolojik tedaviyi kabul etmeleri ve istekli olmaları bile çok büyük bir adımdır. (fakat bazı durumlarda kişiler bunu düzeldiklerini kanıtlamaya çalışmak için de kullanabilirler, bu duruma dikkat edilmelidir). Suçlulara yönelik psikolojik tedavilerde ve terapilerde; işlenen suç ile yüzleşme, madde ve alkol ile ilgili bilgilendirme, bağımlılık tedavisi, öfke kontrol yöntemleri ile ilgili birçok psiko-eğitim verilebilir. Suçluya verilecek olan tedavi ve terapi hem kişinin kendisine göre hem de işlediği suça göre değişebilmektedir.

   

• Suçlular mutlaka psikolojik tedaviye teşvik edilmelidirler. Fakat bunu her mahkum yada tutuklunun kabul etmesi mümkün değildir. Psikolojik tedavi süreci, suçluların tekrar suç işlemelerini engellemek açısından çok büyük önem taşımaktadır. Ayrıca cezaevlerinde mutlaka her konuyla ilgili psiko-eğitimler verilmeli ve herkesin bu eğitimlere katılmaları mecbur tutulmalıdır. Çünkü mecburi katılım sonucu bile istemeden giden bir suçlu da olsa, oradan birçok şekilde, belki kendi bile fark etmeden yarar sağlayacaktır.

 

• Her cezaevinde; suçlulara yönelik çok sağlam bir psikolojik sisteme ihtiyaç vardır ve bu mutlaka uzman kişiler tarafından sağlanmalıdır. Bu durum ayrıca gardiyanlar ve cezaevi personelleri için de geçerlidir.

                                                                                      Uzm. Adli Psk. Hazar Çoli