Su altında dev keşif: Gizemli uygarlığın izleri ortaya çıkıyor

Arkeologlar, İnka İmparatorluğu'ndan yaklaşık 500 yıl önce And Dağları'nda hüküm süren Tiwanaku uygarlığına ilişkin yeni bulgular elde etti.

İnka İmparatorluğu, coğrafi keşifler öncesi Amerika'nın en büyük ve en gelişmiş uygarlıklarından biri olarak kabul ediliyor. Ancak İnkalardan yüzyıllar önce And Dağları'nda yaşayan Tiwanaku uygarlığı, bugün hala tam olarak çözülememiş gizemleriyle arkeologların ilgisini çekmeye devam ediyor.

Yaklaşık MS 500-1100 yılları arasında Titicaca Gölü çevresinde hüküm süren Tiwanaku uygarlığının en parlak döneminde 10 bin ila 20 bin kişilik bir nüfusa sahip olduğu tahmin ediliyor.

Yazılı kaynak bırakmayan bu toplum hakkında bilinenler, büyük ölçüde arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan kalıntılara dayanıyor.

GÖLÜN ALTINDA RİTÜEL KALINTILARI BULUNDU

Araştırmacılar, 2013 yılında Bolivya'daki Titicaca Gölü'nde bulunan Khoa Resifi'nde gerçekleştirdikleri su altı araştırmalarında dikkat çekici bulgulara ulaştı.

2019 yılında yayımlanan çalışmada, gölün tabanında dini törenlerde kullanıldığı düşünülen çok sayıda adak eşyası ortaya çıkarıldı.

Araştırmacılar, sonar ve üç boyutlu su altı haritalama tekniklerini kullanarak yaptıkları incelemelerde puma biçimli tütsü kapları, altın madalyonlar, deniz kabukları, taş süs eşyaları ve kömür kalıntıları buldu.

ADAKLAR BİLİNÇLİ OLARAK GÖRE BIRAKILMIŞ

Bilim insanlarına göre bulunan eserler tesadüfen göle düşmedi. Kazılarda ortaya çıkarılan çapalar, dini törenleri yöneten kişilerin teknelerden göle bilinçli olarak adak bıraktığını düşündürüyor.

Altın madalyonların üzerindeki ışık saçan yüz figürünün ise Tiwanaku mitolojisinin en önemli kutsal varlıklarından biri olan Virakoça'yı temsil ettiği değerlendiriliyor.

LAMA KURBAN ETTİKLERİ DÜŞÜNÜLÜYOR

Araştırmada balık, kuş ve amfibi kalıntılarının yanı sıra dört genç lamanın kemiklerine de ulaşıldı. Bilim insanları, bu hayvanların ritüel sırasında kurban edilerek göle bırakıldığını düşünüyor.

Araştırmacılara göre bu tür ayrıntılı dini törenler, Tiwanaku toplumunun gelişmiş bir sosyal ve siyasi örgütlenmeye sahip olduğuna işaret ediyor.

Uzmanlar, zengin adakların sunulmasının ve gösterişli ritüellerin, yükselen bir devlet yapısının gücünü sergileme amacı taşıdığını değerlendiriyor.

DEV TAPINAK KEŞFEDİLDİ

Tiwanaku uygarlığına ilişkin araştırmalar bununla da sınırlı kalmadı.

Geçen yıl yine aynı araştırma ekibi, Bolivya'da Palaspata adı verilen büyük bir tapınak kompleksini ortaya çıkardı.

Yerel çiftçilerin uzun süredir bildiği ancak arkeolojik olarak incelenmeyen yapı, Tiwanaku'nun merkezinin yaklaşık 215 kilometre güneydoğusunda yer alıyor.

Araştırmacılar, tapınağın üç önemli ticaret yolunun kesişim noktasında bulunması nedeniyle hem dini hem de ticari açıdan stratejik bir merkez olarak kullanıldığını düşünüyor.

UYGARLIK HALA GİZEMİNİ KORUYOR

Tiwanaku uygarlığının dini inançları, siyasi yapısı ve çöküş nedeni hâlâ tam olarak bilinmiyor.

Ancak Titicaca Gölü'ndeki ritüel kalıntıları ile Palaspata Tapınağı gibi yeni keşifler, İnkalardan yüzyıllar önce bölgede gelişmiş, örgütlü ve etkili bir uygarlığın var olduğunu gösteren en güçlü kanıtlar arasında yer alıyor.