'Şimdi tüm gözler Lute'ta'

Kıbrıs Cumhuriyeti Başkanı Nikos Anastasiadis’in Kıbrıs Cumhuriyeti Ulusal Konseyi’ni 12 Kasım Pazartesi günü bilgilendireceği, “desantralize federasyon” konusunda halkı bilgilendireceği basın toplantısının ise 6 Kasım Salı günü gerçekleştirileceği haber verildi.

Alithia gazetesi “Şimdi Tüm Gözler Lute’ta” başlıklı haberinde, Kıbrıs Cumhuriyeti Başkanı Anastasiadis’in, 23 Ekim’de gerçekleştirilen son Ulusal Konsey toplantısının ardından, 26 Ekim’de Mustafa Akıncı, 31 Ekim’de de BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Kıbrıs’la ilgili geçici özel danışmanı Jane Holl Lute’la gerçekleştirdiği önemli görüşmelerle ilgili olarak, 12 Kasım’da Ulusal Konseyi bilgilendireceğini yazdı. Anastasiadis’in başlangıçtaki niyetinin Ulusal Konseyi 5 Kasım Pazartesi toplama şeklinde olduğunu, fakat Rum siyasi başkanlarının bazılarının o günlerde yurt dışında olacak olması, aynı zamanda kendisinin de 7 Kasım’da yurt dışına çıkacak olmasından ötürü bunun mümkün olmadığını yazan gazete, böylece en yakın zamandaki tek uygun seçeneğin 12 Kasım olduğunu kaydetti. Anastasiadis’in Ulusal Konsey toplantısı ve yurt dışına çıkmasının öncesinde ise, 6 Kasım Salı günü basın toplantısı düzenleyerek halkı “desantralize federasyon fikri ve düşüncesi” hakkında bilgilendireceğini yazan gazete, Kıbrıs Cumhuriyeti Hükümeti Sözcüsü Prodromos Prodromu’nun, Anastasiadis’in basın toplantısında “bu düşüncenin ne olduğuna dair tam bir görüntü ortaya koyacağını” söylediğini iletti. Prodromu basın toplantısının, Anastasiadis’in daha sonra Ulusal Konseyi bilgilendireceği konularla ilişkili olmayacağını da belirtti. Gazete “Referans Şartları Ulusal Konsey’de” ara başlıklı haberinde ise, Anastasiadis’in geçtiğimiz gün Lute’la gerçekleştirdiği görüşme ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Lute aracılığıyla liderlere yolladığı ve müzakerenin yeniden başlamasını gündeme getirecek olan “referans şartları” konusunda kısa zaman içerisinde bir anlaşmaya varılmasına dair mesaj temelinde, bu konunun Ulusal Konseyde ele alınacak konulardan biri olduğunun ortaya çıktığını vurguladı. Hükümet Sözcüsü Prodromu ise, bu konunun ulusal konseyde ele alınıp alınmayacağı sorusuna verdiği yanıtta, Anastasiadis’in ulusal konseyi “Sayın Lute’la yaptığı görüşme, BM Genel Sekreterinin Lute aracılığıyla iletilen tezi ve Rum tarafının buna olumlu karşılık vermesi hakkında bilgilendireceğini” söyledi. Sözlerinin devamında “her türlü olasılığı açıkta da bırakan” Prodromu, ulusal konseyde her zaman sorular sorulabileceğini, öneriler ortaya çıkabileceğini ve hiçbir sınırlama olmadan tartışma olabileceğini dile getirdi. Prodromu açıklamasında ayrıca, Rum tarafının isteğinin, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs’la ilgili geçici özel danışmanı Lute’un, Kıbrıs müzakerelerinin verimli ve mümkün olan en iyi şekilde gerçekleştirilmesi için, referans şartları üzerinde hem fikir olunması ve bunların kesinleştirilmesi için istişarelerin başlaması amacıyla uygun zemini bulması olduğunu da ifade etti. Lute’un “BM Genel Sekreterinin müzakerelerin başlamasını gündeme getirecek olan referans şartlarıyla ilgili bir anlaşma olması gerektiği” mesajını getirdiğini yineleyen Prodromu, Anastasiadis’in buna olumlu karşılık verdiğini ve Genel Sekreterin tezini memnuniyetle karşıladığını belirtti. Yakın gelecekte bu referans şartlarının tartışılması ve üzerinde hem fikir olunması olanağı olmasını beklediklerini dile getiren Prodromu, çünkü hedeflerinin müzakerelerin mümkün olan en kısa zamanda yeniden başlaması olduğunu dile getirdi. Prodromu’nun dün sabah RİK 3’e yaptığı açıklamalarda ise, “Kıbrıs Türk tarafının da Lute’un iletmiş olduğu BM Genel Sekreteri’nin tezine olumlu karşılık verdiği” şeklinde bir ilk değerlendirmede bulunduğunu yazan gazete, Prodromu’nun, Lute’un kısa zamanda temaslarına başlayabilmesi beklentisini dile getirdiğini de iletti. “Tam tarihleri bilmediklerini” ifade eden Prodromu, “fakat müzakerelerin en nihayetinde başlayabilmesi için, müzakerelerle ilgili referans şartlarını birlikte şekillendirebilecekleri umuduyla, bunun hemen gerçekleşeceğine dair bir algı bulunduğunu” ifade etti. Bu görevin kısa süre içerisinde Sayın Lute’a verilmesini beklediklerini dile getiren Prodromu, bunun aylar sürecek bir şey olmadığını ve kısa süre içerisinde gerçekleşebileceğini ifade etti. BM Genel Sekreterinin referans şartlarında anlaşmaya varılması teziyle birlikte, müzakerelere başlanması için hazırlık yapılması gerekeceğinin teyit edildiğini de ifade eden Prodromu, devamla “başka bir şeye değil, çözüme yol açacak bir beklentiye izin verecek bir hazırlıktan” söz etti. “Kendilerinin mümkün olan en kısa zamanda çözüm istediğini, çünkü yabancı askeri birlikler tarafından işgal edilmiş olanın kendi ülkeleri olduğunu” iddia eden Kıbrı Cumhuriyeti sözcüsü, “kısa süre içerisinde bir müzakerenin başlamasını istediklerini ve bunun bir zaman takvimine sahip olmasa da, yakın gelecekte (Türkiye de buna izin verirse) kapsamlı bir çözüme ulaşmalarını amaçlayacağını” öne sürdü. Rum tarafının istediği şeyin açık veya kapalı uçlu bir müzakere olmadığını da dile getiren Prodromu, Rum tarfının isteğinin, BM Genel Sekreterinin de çerçevesiyle ortaya koyduğu, her şeyden önce Kıbrıs sorununun temel meselelerine, aynı zamanda diğer tüm meselelere ve vatandaşların endişelerine bir anlaşmayla yanıt verecek bir müzakere olduğunu vurguladı. Fileleftheros’a göre, Active’e de konuşan Prodromu, “Nikos Anastasiadis’in Sayın Lute’a gevşek bir federasyonda sistemin işlevselliğini izah ettiğini” söyledi. Prodromu sözlerini kısaca şöyle sürdürdü; “Başkan sayın Lute’la görüşmesinde, sistemin işlevselliğini izah etme fırsatı buldu. Her zaman federasyondan bahsediyoruz. Kıbrıs Türk tarafının her karara ilişkin olumlu bir oya sahip olmasına dair kabul edilmeyen talebine bağlı olarak, bizim kendi tezimiz, gerektiği yerde olumlu oy meselesi olabileceği şeklindedir. Yani kararların bir toplumu, örneğin Kıbrıs Türk toplumunu olumsuz yönde etkilediği yerde”. Öte yandan gazete “Lute’un Çerçevesi Beklemede” başlığıyla yayımladığı haberinde ise, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs’la ilgili geçici özel danışmanı Jane Holl Lute’un geldiğini, gördüğünü, dinlediğini ve liderlerin kendisine ilettiklerini kayda geçirdiğini ve şimdi ise tarafların bir sonraki adımları beklediklerini yazdı. Lute’un yeni tur temaslarda bulunmak için geri döneceğinin gerek Rum tarafı, gerekse de Kıbrıslı Türkler tarafından kesin olarak addedildiğini de kaydeden gazete, hedefi olumlu bir sonuç olacak olan Kıbrıs sorunuyla ilgili yeni bir inisiyatifin şartlarıyla ilgili çerçevesinin birlikte belirlenmesi için, buna kesinlikle garantör güçlerin dahil edileceği iddiasında da bulundu. PARTİLER Fileleftheros gazetesine göre, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs’la ilgili geçici özel danışmanı Jane Holl Lute’un Kıbrıs ziyareti ve liderlerle görüşmesini yorumlayan AKEL partisi ise açıklamasında, istenen şeyin müzakerelerin en kısa zamanda başlaması olduğunu ifade etti. Bugün durumun müzakerelerin başlaması perspektifiyle alakalı olarak net olmadığını ve manzaranın puslu olduğunu da öne süren AKEL, bu durumun tarafları istenen şeyden, yani müzakerelerin yeniden başlamasından yanlış bir yöne sevk etmemesi gerektiğini ifade etti. Gazete, EDEK, Dayanışma Hareketi ve Ekologların ise Nikos Anastasiadis’e yönelik sert eleştirilerde bulunduklarını ekledi. (TAK)