Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasa Tasarısı Meclis Genel Kurulu'nda görüşülüyor

Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu'nda "Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasa Tasarısı" görüşülmeye başlandı.

Tasarıya ilişkin komite raporunu okuyan Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı Yasemi Öztürk, düzenlemeyle, seçim süreçlerinin dijitalleştirilmesi, bazı seçim usullerinin güncellenmesi ve yaptırımların caydırıcılığının artırılmasının hedeflendiğini söyledi.

Öztürk, seçilebilme niteliklerine ilişkin değişiklikle seçilme yeterliliği için aranan kamusal güven standartlarının yükseltildiğini, bilişim suçları, terörizmin finansmanı ile cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçların da seçilmeye engel suçlar kapsamına alındığını belirtti.

Tasarıda, belediye başkanı, belediye meclisi, muhtarlık ve ihtiyar heyeti seçimlerinin kasım ayının son pazarı yerine aralık ayının ilk pazar günü yapılmasının öngörüldüğünü ifade eden Öztürk, ara seçimlerden önce boşalan üyeliklerin öncelikle yedek adaylarla tamamlanmasının esas alındığını kaydetti.

Tasarıda, sandık kurulu başkanlarının belirlenmesinde yeterli kamu görevlisi bulunmaması halinde gerekli niteliklere sahip diğer kişilerin de görevlendirilebilmesine imkan tanındığını söyleyen Öztürk, seçmen listelerinin Yüksek Seçim Kurulu'nun resmi internet sitesinden ilan edilmesi ile seçmen kartlarının elektronik posta ve kısa mesaj (SMS) yoluyla da gönderilebilmesine yasal zemin oluşturulduğunu belirtti.

Öztürk, ayrıca yayın yasağının saat 21.00 yerine 19.00'da sona ermesinin öngörüldüğünü, yasak günlerde propaganda ve kamuoyu yoklamalarının yayımlanmasına ilişkin suçlarda ise hapis cezasına ek olarak asgari ücretin 12 katına kadar para cezası uygulanmasının da tasarıda yer aldığını söyledi.

-Akansoy, para cezası eklenmesinin gerekçesini sordu

Raporun okunması sırasında söz alan CTP Milletvekili Asım Akansoy, kamuoyu yoklamalarının yasak günlerde yayımlanmasına ilişkin suçlarda mevcut hapis cezasına ek olarak para cezası öngörülmesinin gerekçesini sordu.

Akansoy'un sorusunu yanıtlayan Komite Başkanı Yasemi Öztürk ise yeni düzenlemenin cezaları ağırlaştırdığını belirterek, mahkemenin olayın niteliğine göre sadece hapis cezası veya sadece para cezası verilebileceği gibi her iki cezaynın birlikte de  verebileceğini söyledi. Öztürk, asgari ücretin 12 katına kadar öngörülen para cezasının da caydırıcılığı artırmayı hedeflediğini kaydetti.

-Talat

Tasarı üzerine ilk sözü alan Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Milletvekili Ongun Talat, Başbakan Ünal Üstel'in e-Devlet'e ilişkin değerlendirmelerine yanıt verdi.

Dijital Dönüşüm ve Elektronik Devlet (E-Devlet) İdaresi Yasası’nın hükümet tarafından değil, Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi üyelerinin yasa önerisiyle hazırlandığını söyleyen Talat, hükümetin o dönemde böyle bir yasal boşluğun farkında olmadığını savundu.

Talat, yasa hazırlanırken Kamu Ortak Veri Merkezi’yle ilgili protokolün beklenmesi ve düzenlemelerin uyumlu hale getirilmesi yönünde uyarıda bulunduklarını ancak bunun yapılmadığını belirterek, bugün Başbakanlık Dijital Dönüşüm ve Elektronik Devlet Kurumu’nun yetki sorunlarını kendi imkanlarıyla çözmeye çalıştığını dile getirdi.

Dijital Dönüşüm ve Elektronik Devlet Kurumu'nun teşkilat yapısına ilişkin önemli bir yasa değişikliğinin ise komiteden geçmesine rağmen bir yılı aşkın süredir Genel Kurul gündeminde beklediğini söyleyen Talat, hükümeti bu konuda gerekli adımları atmamakla eleştirdi.

Görüşülen Seçim ve Halkoylaması (Değişiklik) Yasa Tasarısı'na da değinen Talat, kamuoyunda tartışılan karma oy, seçim barajı veya seçim bölgelerine ilişkin değişikliklerin tasarıda yer almadığını belirtti.

Tasarıdaki düzenlemelerin büyük ölçüde Yüksek Seçim Kurulu'nun uygulamada karşılaştığı teknik sorunların giderilmesi, seçim süreçlerinin güncellenmesi ve dijitalleşmeye yönelik değişiklikler içerdiğini ifade eden Talat, bu düzenlemelerin komisyonda oy birliğiyle kabul edildiğini kaydetti.

İlkesel olarak karma oyun kaldırılmasına karşı olmadıklarını ancak seçimlere bu kadar az zaman kalmışken böylesi bir karar almayı doğru bulmadıklarını belirten Talat, seçim yasalarında yapılacak kapsamlı değişikliklerin dar siyasi çıkarlar yerine demokratik bir ortamda ve seçim takviminin dışında ele alınması gerektiğini söyledi.

Karma oyun kaldırılmasının partisel ya da kişisel çıkarlara göre değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Talat, CTP'nin örgütlü bir parti olduğunu ve seçim sistemindeki olası değişikliklerden çekinmediğini ifade etti.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu'nun, "Cumhuriyetçi Türk Partisi'nin karma oyun kaldırılmasına ilişkin görüşü nedir?" sorusunu yanıtlayan Talat, seçim sistemine ilişkin böylesi önemli değişikliklerin geniş katılımlı demokratik tartışmalar sonucunda ve toplumsal meşruiyet sağlanarak hayata geçirilebileceğini söyledi.

Talat, "CTP gerekli demokratik tartışmayı yapıp toplumsal meşruiyeti kazandırarak böyle bir adımı atabilir. CTP'nin görüşü budur." ifadelerini kullandı.

Talat, seçim yasalarının seçimlere kısa süre kala değil, seçim gündemi bulunmayan dönemlerde Meclis içi ve dışındaki tüm siyasi partilerin katılımıyla kapsamlı şekilde ele alınması gerektiğini sözlerine ekledi.