Şahali “KKTC ekonomisi 3355 kilometre kareye sığar mı?”

Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda milletvekillerinin güncel konuşma istemlerine yer veriliyor. Bu çerçevede ilk olarak Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Gazimağusa Milletvekili Erkut Şahali, “KKTC Ekonomisi 3355 Kilometre Kareye Sığar mı?” konulu güncel konuşma yaptı. -Şahali CTP Milletvekili Erkut Şahali, konuşmasının başında, toplantının başladığı sıralarda UBP’nin grup toplantısı yaptığını belirterek, Genel Kurul’da “nöbetçi bakan” olmasını eleştirdi. Ekonomi konusunun herkesi etkilediğini belirten Şahali, bütçenin 18 milyar 270 milyonluk bir açık öngörüsü ile hazırlandığını anımsattı ve bu açığın daha büyüyebileceği uyarısında bulundu. 2025 mali yılı başlamadan katma değer vergisi oranlarının artırılmasının gündeme geldiğini kaydeden Şahali, perakende alışveriş noktasında Güney Kıbrıs pazarına göre dezavantajlı bir noktaya gelindiğini de söyledi ve bunun üzerinde durulması gerektiğini vurguladı. Perakende sektöründe bu durumdayken katma değer vergisi oranlarının artırılmasının gündeme getirilmesini eleştiren Şahali, "halkın alım gücünü dert edinen" bir Ekonomi Bakanına ihtiyaç olduğunu kaydetti. Elektronik etiket uygulamasının sadece belirlenen 79 kalem üründe olacağının açıklandığını söyleyen Şahali, bu konuda da Ekonomi Bakanı’nı eleştirdi. Ekonomi Bakanı Olgun Amcaoğlu’nun BRT’de katıldığı bir programda verdiği rakamlar içinde sadece birinin doğru olduğunu, onun da KKTC’nin yüzölçümü olduğunu savunan Şahali, yurttaşın ucuza yöneleceğini ve akaryakıt, tütün ürünleri ve kısmen temizlik ürünleri dışında yurttaşın Güney Kıbrıs pazarına yöneldiğini belirtti. Şahali, fiyatların oluşmasına esas teşkil eden unsurlara müdahale edilmesi gerektiğini söyledi. İthalatın ekonominin temel unsurlarından biri olduğunu kaydeden Şahali, izolasyon nedeniyle bu konuda da Kuzey’in dezavantajlı olduğunu kaydetti. Seyrüsefer harçlarına da değinen Şahali, "yüzde 300’e varan bir artış olduğunu" söyleyerek, eleştirdi. -Amcaoğlu Erkut Şahali’ye yanıt vermek üzere söz alan Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu, kendinden önceki bakanların akaryakıt otomasyonu konusunda gerekli adımları atmadığını söyledi. Elektronik etiket uygulamasında 79 kalem ürünün her gün alınmak durumunda olan ürünler olduğunu belirten Amcaoğlu, bununla hedeflenenleri anlattı. Haksız kazancı önlemeyi hedeflediklerini belirten Amcaoğlu, denetlemenin önemine vurgu yaptı. Elektronik etiket uygulamasında her adımı dikkatle attıklarını ve çalışmaların son aşamasına geldiklerini belirten Amcaoğlu, kontrol edilebilecek bir dataya ulaşılmasını amaçladıklarını anlattı. Yerinden söz alan CTP Milletvekili Erkut Şahali, Güney Kıbrıs pazarının cazibesinden bahsetti ve Kuzey Kıbrıs pazarının cazibesinin artması konusunda yapılanları sordu. Amcaoğlu, elektronik etiketle ürün fiyatlarını anında görebileceklerini belirtti. Amcaoğlu, 2025 yılında doğru adımlar atılması halinde daha az sıkıntı yaşanacağını da ekledi. -Çavuş Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş da söz alarak, ülkede alım gücünün arttığını söyledi. Hükümetin güven verdiğini kaydeden Çavuş, üreticilerin büyümesini sağladıklarını, KOOP-SÜT’ü rekabet edebilir bir hale getirdiklerini, Binboğa’da yemde yüzde 7.7 oranında fiyat düşüşü yakaladıklarını anlattı. Ekonominin Güney Kıbrıs’a kaymadığını söyleyen Çavuş, Hükümetin elektronik etiket konusunda irade ortaya koyduğunu vurguladı. Çavuş, KKTC ekonomisi ve üretiminin büyüdüğünü, eğitiminin ise "hiç olmadığı kadar" emin ellerde olduğunu söyledi. -Altuğra Ulusal Birlik Partisi Girne Milletvekili İzlem Gürçağ Altuğra, “İtfaiyenin Önemi Nedir?” konulu güncel konuşma yaptı. İtfaiyecilik mesleğinin önemine vurgu yapan Altuğra, itfaiyecilerin can kurtardığını ancak ağır meslek riskleri olduğunu belirtti ve yönetim zafiyetinin asla hayata geçmemesi gerektiğini ifade etti. İtfaiyecilerin yangın dışında kaza, sel gibi olaylara da koştuğunu anlatan Altuğra, itfaiyeye ve itfaiyecilere ülkede verilen değerin ne olduğunu sordu. Ülkedeki çarpık kentleşme ve yüksek binalara işaret eden Altuğra, itfaiyede yüksek katlara ulaşabilecek donanım olup olmadığını sordu, Girne İtfaiye’de bu donanımın olmadığını söyledi, gereğinin yapılmasını istedi. Yetkililerin icraatlarını “bir ilk” olarak lanse etmesini eleştiren ve yolların tamir edilmesinin bir devrim değil, görev olduğunu belirten Altuğra, her milletvekilinin halkın verdiği güvenoyunu hak etmek zorunda olduğunu vurguladı. Ülkedeki güvenlik, sağlık, eğitim konularındaki sorunlara da değinen Altuğra, “Kıbrıs Türk halkı övünebileceği bir ülkeye sahip olmak ister.” dedi. -Derya CTP Lefkoşa Milletvekili Doğuş Derya, “Hak Politikaları, Kültür ve Medeniyet” konulu güncel konuşma istemi ile söz aldı. Çocuk yaşta ebeveyn olan çocukları gündeme getiren Derya, 61 kız ve 7 erkek çocuğun ebeveyn olduğu bilgisini anımsattı. Çocukların yaş, eğitim, aileleri gibi detaylarla ilgili sorularını Tabipler Birliğine ilettiğini aktaran Derya, polisin, Sağlık Bakanlığı’nın ve Sosyal Hizmetler Dairesi’nin ne yaptığını da sordu. Her geçen gün çığ gibi büyüyen sorunlar olduğunu belirten Derya, yürütmeyi “kılını kıpırdatmamakla” suçladı. “Ülkede son bir yıldır olan manşetler başka bir ülkenin manşetleri olsaydı, o ülkeyle ilgili ne düşünürdünüz?” diye soran Derya, manşete çekilen haberlere bakıldığında ülkede medeniyet kaybı yaşandığının görüldüğünü ifade etti. Çocukların ebeveyn olmasına “kırmızı alarm” diyen Derya, “Ya medeniyeti seçeceksiniz, ya karanlığı.” ifadelerini kullandı. -Solyalı CTP Milletvekili Ürün Solyalı ise, “Karma Evlilikler ve İnsan Hakları ile Cumhurbaşkanının Sorumluluğu” konulu güncel konuşma istemiyle söz aldı. Karma evlilikten doğan çocukların mağduriyetinden söz eden Solyalı, hukuğun onlara bahşettiği “Kıbrıs Cumhuriyeti” yurttaşlığı hakkının siyaseten rehin tutulduğunu ifade etti ve Rum yönetimini eleştirdi. Solyalı, konunun Cumhurbaşkanlığı’nda da gündem olması gerektiğini ve Cumhurbaşkanlığı tarafından takibinin yapılması gerektiğini vurguladı. Konuyla ilgili Güney Kıbrıs’ta mahkemenin yeni bir karar ürettiğini belirten Solyalı, kararın vatandaşlık hakkıyla ilgili olmadığını, idarenin makul sürede yanıt vermesi ile ilgili olduğunu söyledi. Güney’de vatandaşlığın soy kriteri üzerinden verildiğini belirten Solyalı, anne veya baba “Kıbrıs Cumhuriyeti” vatandaşı ise çocuğun da vatandaş olduğunu kaydetti, "Cumhurbaşkanlığı makamının konuyla ilgili sessiz kalmasının kabul edilebilir olmadığını" ifade etti. -Akpınar Demokrat Parti (DP) Girne Milletvekili Serhat Akpınar, “Dr. Küçük ve Halkın Sesi” konulu güncel konuşmasında, yarın ölüm yıldönümü olması nedeniyle Dr. Fazıl Küçük’ten bahsetti. Dr. Fazıl Küçük’ün toplum lideri olduğunu belirterek, saygı ve minnetle anan Akpınar, Küçük’ün kurduğu Halkın Sesi gazetesinden bahsederek, Küçük’ün başarılı bir girişimci de olduğunu kaydetti. “Yarına ne bırakıyoruz?” diye soran Akpınar, “Benden sonra tufan” denme lüksü olmadığını vurguladı. Küçük’ün Kıbrıs Türk toplumunun geleceğini bugünkü gibi hayal etmediği görüşünü ortaya koyan Akpınar, Dr. Küçük’ün Halkın Sesi gazetesindeki ilk yazısından bir kesit okuyarak, konuşmasını tamamladı. -Barçın Ardından, CTP Lefkoşa Milletvekili Devrim Barçın “Mali ve Ekonomik Konularda Halkını Yok Sayanlar” konulu güncel konuşmasını yaptı. Hayat pahalılığı yasa tasarıları ile ilgili hükümet yetkililerinin toplantıda olduğunu belirten Barçın, “Kapalı odalarda yanlış ve yalan verilerle halkın haklarını budamaktan vazgeçin” dedi. Başbakan Ünal Üstel’in hayat pahalılığıyla ilgili açıklamasına işaret eden Barçın, "yanlış bilgi verdiği için kamuoyundan özür dilememesini" eleştirdi. Kamu yönetiminin, ekonomi yönetiminin "liyakatsız bir yapının eline kaldığı" eleştirisi de yapan Barçın, “Hangi ekonomi kitabında ekonominin elektronik etiketle düşeceği yazar?” diye sordu. KDV’deki oranların artışının, "yapılan muhalefet neticesinde" geri çekildiğini anımsatan Barçın, bu konuda da yapılması gereken hesaplamalar ve çalışmaların yetkililer tarafından yapılmadığını söyledi, Maliye Bakanı’nı “rakamsız konuşmakla” itham etti. Asgari Ücret ile ilgili Meclise bir yasa tasarısı gönderildiğini ve üçüncü ülke vatandaşlarına asgari ücretin yüzde 30 azaltılarak verilebileceğinin düzenlendiğini belirten Barçın, “Emeğin dini, dili, ırkı olmaz” dedi. Barçın, bunun insan haklarına aykırı olduğunu, işsizliği artıracağını, Sigortaları batıracağı öngörüsünü paylaştı. Barçın, perşembe günü GKK ile ilgili tasarının komitede görüşüleceğini de aktararak, Maliye Bakanlığı’nın "tasarıyı komite üyeleri ile paylaşmamasını" eleştirdi.