"Referans Şartlarında" bütün müdahillerden anlaşma istiyor

BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Geçici Danışmanı Jane Holl Lute’un yalnız Kıbrıs Türk ve Rum taraflarından değil, bütün taraflardan referans şartlarında anlaşma istediği haber verildi.

Haftalık Kathimerini “Lute, Kıbrıs Sorununda İlerlemek İçin Ne İstedi” başlıklı haberinde, referans şartlarının, Lute’un Kıbrıs’taki taraflarla görüşmeleri, Ankara, Atina, Londra ve Brüksel’deki temaslarının ürünü olarak kaleme alınacağını yazdı. Edindiği bilgilere dayanarak referans şartlarını, “Bugüne kadar kaydedilen yakınlaşmaların teyidi”, “BM parametrelerinin yeniden teyidi” ve “BM  Genel Sekreteri’nin iyi niyet misyonunun teyidi” olarak sıralayan gazete, Lute’un taraflar arasında, “hangi noktada olunduğu”, “nelerin olduğu-nelerin olmadığı” ve “nasıl ilerleneceği”ne dair diyaloğu bu üç noktanın oluşturmasını istediğini belirtti. “BİR OLUMLU OY, GÜVENLİK VE GARANTİLER İLE EŞLEŞTİRİLMESİN” Gazete, Lute’un, anlaşma noktalarında yalnız Kıbrıs Türk ve Rum taraflarının değil, müdahil tüm tarafların da uzlaşmasını istediğini ileri sürerek, şunları yazdı: “Anastasiadis tarafından tartışmaya açılan; çözüm halinde, merkezi hükümetin yetkilerinin desantralizasyonuna dair fikrinin masaya konulacak tek fikir olması beklenmiyor. Kıbrıs Cumhuriyeti, hukuk kuruluşundan, oluşturucu devletlere geçebilecek yetkilerin neler olduğuna dair görüş bekliyor. Lute, olası başka fikirlere de meydanı açık bıraktı. Lute’un beklediği fikirler belki müzakere çerçevesindeki konuların eşleştirilmesiyle olabilir. Şöyle ki, Guterres Çerçevesi’nde yazılı 6 madde var. Bu maddelerden 3’ü Kıbrıs Rum tarafını tatmin ediyor, diğer 3 noktada geri adım atması gerek. Önerdiklerinden biri,  imtiyazlı Kıbrıs Türk oyu, bir olumlu oy meselesiyle ilgili daha ileri görüşmeyle ilgili olan maddedir. Kıbrıs Rum tarafı bu maddenin müzakere çerçevesinde güvenlik ve garantiler ile eşleştirilmesini istemiyor ve bunda kesin kararlı olduğu görünüyor. C PLANI Gazetede yer alan hukuk çevrelerine göre, Lefkoşa’da başka çözüm şekilleriyle ilgili perde gerisinde dolaşan senaryolar, federal çözüm halinde federasyonun, Kıbrıs Türk oluşturucu devletinin ayrılmasıyla yıkılması tehlikenin göğüslenmesi yönündedir. Fileleftheros “Gelişmeler Kaygan Zeminde” başlıklı manşet haberinde Kıbrıs sorunu ve enerji meselelerinde pek çok şeyi Aralık ayındaki gelişmelerin belirleyeceğini yazdı. Gazete, Jane Holl Lute’un referans şartlarının şekillenmesi için önümüzdeki ay bütün müdahillerle istişarelerde bulunmasının beklendiğini fakat gerek müzakerelerde uzlaşılanlarda, gerek bunların yorumlanmasında yaklaşımların birbirinden farklı olması nedeniyle bunun zor olacağını belirtti. Lute’un bütün uzlaşılanları, uzlaşılmayanları ve askıda olanları uzun bir metinde sıralayabileceği, aynı zamanda prosedürün sona eriş takvimini de belirleyebileceği belirtilen haberde, takvim belirlenmesinin ise hakemlik anlamına geleceği ve Lute’un bunu yapmasının Kıbrıs Türk tarafınca olumlu bulunurken, Kıbrıs Rum tarafınca reddedildiği vurgulandı. Her şeyin netleşmesi ve prosedürün başlamasıyla uluslararası aktörlerin, bir anlaşmaya varılması için müdahil taraflara ağır baskı yapmasının beklendiğine dikkat çeken gazete, “Her iki taraf açısından da bundan sonraki adımlarla birlikte artık çözümsüzlük senaryosunun da konuşulduğuna işaret ediliyor. Türkler, yeni bir başarısız çaba sonrasında Kıbrıslı Türklerin statüsünün ne olacağı konusunu ısrarla gündeme getiriyor” ifadelerini kullandı. “KIBRIS RUM TARAFI GELİŞMELERİ FRENLEMEK İSTİYOR” Birçok şeyin, ExxonMobil’in sondajlarının sonuçlarına bağlı olacak gibi göründüğüne dikkat çeken gazete, şunları ekledi: “İlk işaretler Aralık ayı içerisinde verilecek. Lefkoşa, bu yeni aracı (doğal gaz) müzakerelerde değerlendirebilmek için, 10’uncu parseldeki keşiflerin büyüklüğü öğrenilene kadar her türlü gelişmeyi frenlemek istiyor. Ankara gazdan pay istiyor ve meydan okuyan hareketlerde bulunuyor. Çözümle veya çözüm olmadan paylaşmayı öneriyor. Türkiye, Kıbrıs sorununda kırmızı çizgi olarak nitelendirilen bir meselede, Türk askerinin Kıbrıs’ta daimi varlığında ısrar ediyor.” Haravgi “Lute’un Beklenen Ziyareti Anahtar” başlıklı haberinde, AKEL Genel Sekreteri Andros Kiprianu’nun, Lute’un ziyaretinin, Kıbrıs sorununda gelişme olup olmayacağının saptanmasında anahtar olacağı görüşünü ortaya koyduğunu yazdı. “AKEL, HALKI HAREKETE GEÇİRECEK” Habere göre, referans şartlarında anlaşmaya varılmasının zor olduğunu değerlendiren Kiprianu, “Böyle bir durumda bizi çok zor günler bekliyor” uyarısında bulundu. AKEL’in, uygun zamanda halkı harekete geçireceğini çünkü olguların hat safhaya geldiğini, gelişmelerin pasif oturup izlenemeyeceğini de kaydeden Kiprianu, gelecek Pazar günü AKEL’den bir heyetin BM Genel Sekreter Vekili Dicarlo ve Güvenlik Konseyi daimi üyeleriyle görüşmek üzere New York’a gideceğini de açıkladı. Kaynak:TAK