“Ödenemeyecek asgari ücret işsizliğin artmasına sebep olacak”

10 Oca 2022 18:40 Voice Kıbrıs Haber 49 okunma

KTTO'den yapılan açıklamada, "Asgari ücretin ödenemez seviyelere yükseltilmesi ve hayat pahalılığı oranından çok daha yüksek bir asgari ücret artışının gündeme getirilmesi kabul edilemez." denildi. Yapılan açıklama şu şekilde: Salgının ve döviz kurundaki dalgalanmanın etkisinde kalan Kıbrıs Türk ekonomisinin canlandırılması için hiçbir önlem alınmazken gündeme gelen yeni asgari ücret tartışmaları tarafımızdan dikkatle izlenmektedir. Asgari ücret, emeği ile geçinenleri etkilediği kadar, bu insanlarımıza ekmek kapısı olan işletmelerimizi de doğrudan etkilemektedir. Salgın ve döviz kurlarındaki dalgalanma da işletmelerimizi etkilemiş ve yaptıkları harcamaları karşılayamaz duruma düşürmüştür. Tam da bu günlerde, asgari ücretin ödenemez seviyelere yükseltilmesi ve hayat pahalılığı oranından çok daha yüksek bir asgari ücret artışının gündeme getirilmesi kabul edilemez. İstatistik Kurumu tarafından yıllık %46 olarak açıklanan hayat pahalılığına karşılık, asgari ücretin Şubat 2021’e göre %59 oranında yükseltilmek istenmesi de kriz döneminde reel bir artış sağlanması anlamına gitmektedir. Kaldı ki, işletmelerimizin düşen cirolarına karşılık, artan sabit giderler ve faiz giderleri altında ezilmekte olduğu da herkesin malumudur ve işletmelerimizin bu yükleri karşılayacak gücü olmadığı açıktır. Zaten bu sorunlar istihdam kapasitesinin daralmasına neden olmuş, KKTC’de özel sektörde sosyal sigortalı olarak çalışan ücretli sayısı 2020 yılının Ocak ayına göre %30 oranında azalırken, 2021 yılında işsizlik ödeneği alanların sayısı %13 oranında artmıştır. İşsizliğin ciddi bir tehdit haline geldiği böyle bir ortamda asgari ücretin ödenemez seviyelere yükseltilmesi, işletmeler için öldürücü olurken çalışanlara da büyük ölçüde zarar verecektir. Asgari ücret saptanırken istihdamı korumak ve işletmeleri açık tutmak gerektiği de mutlaka dikkate alınmalıdır. Ekonomik dengeler bu kadar bozulmuş ve ekonominin geleceği bu kadar belirsiz hale gelmişken işletmelerin yaşamasını tehlikeye atmak emeğini satarak geçinenlere vurulacak en büyük darbe olacaktır. Çalışanların işsizlik girdabına itilmesi ise, ekonomik çarkların daha yavaş dönmesine, işletmelerin daha da küçülmesine ve devletin vergi kaybına uğramasına neden olarak bir “yıkım girdabı” oluşturacak, Kıbrıs Türk halkı ciddi bir felaketle karşı karşıya kalacaktır. 2021 yılının Kasım ayında Ücretli sayısı Tablo 1: Asgari Ücret Değişimi, İşverene Maliyeti ve Sosyal Sigorta Prim Desteği

	1 Şubat 2021	1 Eylül 2021	1 Ocak 2022*
Brüt Asgari Ücret	4,400 TL	4,970 TL	7,000 TL
Brüt Asgari Ücret Artışı 1 Şubat 2021’e göre	-	%13	%59
İşverene Maliyeti (Minimum) Sosyal sigorta işveren: %11 İhtiyat Sandığı işveren: %4**	5,060 TL	5,716 TL	8,050 TL
İşverene Maliyet Artışı	%15	%13	%41
İşverene Maliyeti (10 asgari ücretli çalışan)	50,600 TL	57,160 TL	80,500 TL
İşverene Maliyet Artışı (10 asgari ücretli çalışan)	%15 6,670 TL	%13 6,560 TL	%41 23,340 TL
İşveren Prim Desteği Toplamı (10 asgari ücretli çalışan) Şubat 2021’de %100 Eylül 2021 ve Ocak 2022’de %50	4,840 TL	2,734 TL	3,850 TL

*: 1 Ocak 2022 itibariyle brüt asgari ücretin 7,000 TL olması varsayımı **: İşyeri risk sınıfına göre %24’e kadar yükselmektedir Tablo 2: Hayat Pahalılığı ve Asgari Ücret Artışı

	2020	2021
Hayat pahalılığı (12aylık)	%15,03	%46,09
Asgari Ücret Artışı (11 aylık) (Asgari ücretin brüt 7,000 TL olması durumunda, 1 Şubat 2021’e göre)		%59

	Ocak 2020	Ekim 2020	Ocak 2021	Ekim 2021	Kasım 2021*
Sosyal Sigortalara Kayıtlı Özel Sektörede Ücretli Olarak Çalışan Sayısı	106,499	83,483	82,103	81,071	75,886
Azalış Oranı Ocak 2020’ye göre	-	%22	%23	%24	%29

Tablo 3: Sosyal Sigortalara Kayıtlı Özel Sektörede Ücretli Olarak Çalışan Sayısı Kaynak: Sosyal Sigortalar Dairesi, 30 Aralık 2021 *: Kasım 2021 verisi 5 Ocak 2022 tarhinde alınmıştır. Tablo 4: İşsizlik Ödeneği Alan Kişi Sayısı