Mahkemeler (Değişiklik No:2) Yasa Tasarısı ile Ceza (Değişiklik) Yasa Tasarısı oy birliğiyle onaylandı

Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, Mahkemeler (Değişiklik No:2) Yasa Tasarısı ile Ceza (Değişiklik) Yasa Tasarısı'nı oybirliğiyle onayladı.

Meclis Genel Kurulda, ilk olarak, "Genel Kuruldan Bir Daha Görüşülmek Üzere Komiteye Geri Alınan Mahkemeler (Değişiklik No:2) Yasa Tasarısı (Y.T.No:334/5/2025)" görüşüldü.

Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı Yasemi Öztürk, tasarıya ilişkin komite raporunu sundu.

Öztürk, son yıllarda ceza davalarındaki artışın özellikle Lefkoşa Ağır Ceza Mahkemesi’nde dava yükünün artmasına yol açtığını ifade ederek, yasada yapılan düzenlemelerle, kaza mahkemelerinin oluşumu ve görev yapacak yargıç sayılarının yeniden belirlendiğini söyledi. Öztürk, böylece yargılamaların makul sürede ve etkin biçimde tamamlanmasının güvence altına alındığını kaydetti.

-Lefkoşa’ya ikinci ağır ceza mahkemesi

Yasanın, mahkemeye ve mahkemedeki iş yüküne rahatlama getireceğini dile getiren Öztürk, Lefkoşa’da ikinci bir ağır ceza mahkemesi kurulmasının sağlandığını belirtti. Öztürk, tasarıda, tazminat ve para cezalarının artırılmasına yönelik düzenleme de yapıldığını dile getirdi.

Öztürk’ün konuşması sonrasında oylamaya geçildi. Madde madde görüşülmesinin ardından tasarı oy birliğiyle kabul edildi.

-Ceza (Değişiklik) Yasa Tasarısı

Genel Kurulda, ardından Ceza (Değişiklik) Yasa Tasarısı (Y.T.No:327/5/2025) ele alındı. Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı Yasemi Öztürk, tasarıya ilişkin komite raporunu sundu.

Ceza yargılamanın temel amacının; maddi gerçeğe ulaşmak olduğunu dile getiren Öztürk, tanık beyanlarının doğru ve eksiksiz bir biçimde sunulmasının önemine dikkat çekti. Öztürk, yapılan değişikliklerle, tanıklık kurumunun güvenilirliğinin artırılması, yargılamayı yanıltabilecek çelişkili beyanların önüne geçilmesi ve adil yargılanma hakkının etkin biçimde güvence altına alınmasının sağlandığını söyledi.

Madde madde görüşülmesinin ardından tasarı oy birliğiyle onaylandı.

-Birleştirilmiş Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasa Tasarısı

Toplantıda daha sonra Birleştirilmiş Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasa Tasarısı (Y.T.No:329/5/2025 -Y.T.No:330/5/2025) ele alındı. Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı Yasemi Öztürk, tasarıya ilişkin komite raporunu sundu.

Adil yargılama süresinin etkin ve hızlı yürütülmesinin önemini belirten Öztürk, ilk soruşturma usulünün, davaların erken sonuçlanmasına engel olduğunu dile getirerek, tasarıda bu usulün kaldırıldığını söyledi.

Yasada yapılan değişiklikle teminata bağlanan bir zanlının, 12 ay dolduktan sonra teminat emrinin kendiliğinden iptal olacağını, Savcılığın her defasında altı ayı geçmeyecek ve dört defadan fazla olmayacak şekilde sürenin uzatılmasını isteyebileceğini ifade eden Öztürk, teminata bağlanıp, uzun süreler davası gelmeyen zanlılar olduğu örneğini verdi.

Öztürk, değişikliklerle ceza yargılamaların makul sürede tamamlanması, ifade ve emarelerin zamanında verilmesiyle savunma hakkının güçlendirilmesinin amaçlandığını kaydetti. Öztürk, yasada "devrim niteliğinde" düzenlemeler yapıldığını belirtti.

-Solyalı

Tasarı üzerine söz alan CTP Milletvekili Ürün Solyalı da, süratli ve dahil adil bir yargılamanın peşinde olduklarını dile getirerek, her zaman iletişim kanallarını açık tutup, uygulamada oluşabilecek soru işaretlerini değerlendireceklerini belirtti.

Mahkemeler Yasası içerisinde Ağır Ceza Mahkemelerinin ilçeler anlamında artmasının öngörüldüğünü dile getiren Solyalı, usul yasası ile birlikte ağır cezaya havale işlemlerinin daha hızlı ve evrak üzerinden ulaşmasının yargılamanın daha hızlı yapılmasını sağlayacağını ifade etti.

Ceza Muhakemeleri Usulü Değişiklik Yasası’nda teminat süresinde değişiklik yapıldığına değinen Solyalı, 1999 yılından bugüne polis kayıtlarında 11 bin 324 kişinin bir suç soruşturması veya kovuşturması gereği teminat altında olduğuna dikkat çekti.

Devletten sosyal hizmetler kaydı olan kimselere, bütçeden ödenmesi kaydıyla avukat atanabilmesinin daha geniş koşullara bağlandığını ifade eden Solyalı, adil yargılanmanın önemli bir boyutu olarak iddia makamı ile savunma makamının ellerindeki bütün belgeleri duruşma safhasından önce birbiriyle teati etmesi maddesinin getirildiğini de kaydetti.

Masumiyet karnesinin ihlali maddesinde bir öneride bulunacaklarını belirten Solyalı, kamuya mal olmuş kişiler ile seçilmiş veya atanmış kamu görevlilerinin, kendi görevleriyle ilgili meselelerde, bir suç işlemişlerse açık isim ve görüntülerinin basın tarafından paylaşılmasının suç olmaktan kaldırılmasını talep edeceklerini söyledi.

Solyalı, UBP Grubunun öneriyi değerlendirmesini istedi.

-Özdenefe

Meclis Başkan Yardımcısı, CTP Milletvekili Fazilet Özdenefe de, bugün çok önemli değişikliklerin konuşulduğunu dile getirdi. Çok uzun yıllardır Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası’na dokunulmadığını ifade eden Özdenefe, makul süre ve hakkaniyete uygun yargılamada olumlu adımlar atıldığını belirtti.

Ülkede 1999 yılından bugüne 11 bin 324 kişinin teminat altında olduğunu işaret eden Özdenefe, bunun adil yargılama noktasında ciddi bir sıkıntı olduğunu kaydetti. Özdenefe, bugünkü değişikliklerle buna kısıtlama getirileceğini ifade etti.

Mahkemede ilk soruşturma sürecinin kaldırılmasına da değinen Özdenefe, gelinen noktayı anlamlı bulduğunu, ancak ek düzenlemelerin ilerleyen süreçte gündeme alınması gerektiğini söyledi.

Çok önemli açılımlar yapıldığını ifade eden Özdenefe, özellikle duruşmada kullanılacak delillerin, belgelerin önceden verilmesi noktasında konan maddelerin sıkıntıların önemli bir kısmını ortadan kaldıracağını dile getirdi.

Özdenefe, öte yandan hücre koşullarının insan onuruna yaraşır şekilde düzenlenmesi için aktif önlemler alınması gerektiğini de vurguladı.