Kıbrıs'ın güneyinden Elizabeth Spehar'a suçlama

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Güvenlik Konseyi'ne sunduğu Kıbrıs raporunda, genel sekreterin taraflar arasında arabuluculuk yapması için geçici olarak görevlendirdiği Jane Holl Lute’tan çok, Kıbrıs'taki  Özel Temsilcisi ve Barış Gücü Misyon Şefi Elizabeth Spehar’ın etkisi bulunduğu iddia edildi.

Rum basını, rapor metninin, Lute'un, müzakerelerin yeniden başlaması için uzlaşma arayışı ve temasları dışında, “BM içerisindeki ‘iç savaş’ ile ilgili olumsuz bir yönü daha ortaya çıkardığı” öne sürdü. Fileleftheros, “Raporun Elizabeth Spehar’ın imzasını taşıdığının anlaşılması için metnine basit bir göz atılmasının yeterli olacağını” iddia etti ve bu durumun, raporun Lute’un raporu olacağı beklentisini boşa çıkardığını savundu. Gazete haberi manşetten “Spehar Zar Attı… ‘İyi Niyet Misyonu’ Ofisini Kemirmek Hedefiyle Raporu Kesti Yapıştırdı… Lefkoşa’nın Güçlü Perde Gerisi Telkinleri” verirken iç sayfasında “İçten Kemirme… Guterres Raporu BM İçinde Oynanan Oyunu Gün Yüzüne Çıkardı” başlığı altında detaylandırdı. Raporda Lute’un misyonundan sadece 27’nci paragrafta söz edildiğini yazan gazete,  onun da Lute’un BM Güvenlik Konseyi’nin Kıbrıs sorunundaki gelişmeler ve Genel Sekreter’in iyi niyet misyonu ile ilgili bilgi talebi üzerine yaptığı bilgilendirme ile ilgili olduğunu, metnin geri kalanının Spehar tarafından “kendine ve kendi önceliklerine göre kesilip yapıştırılarak yazıldığını” öne sürdü. Gazete “Çok iyi bilgi sahibi kaynakları” işaret ederek, “Genel Sekreter raporunun Güvenlik Konseyi’ne sunulmasının ertesinde Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Elizabeth Spehar’a perde gerisinde telkinlerde bulunduğuna dikkat çekti. Gazete Kıbrıs Cumhuriyeti'nin özelikle Spehar’ın enerji konusunda Türk tarafını korurken, Kıbrıs Cumhuriyetini eleştiren ifadeleri konusunda Spehar’a, “savunulması gereken uluslararası hukuk ve BM üyesi ülkelerin egemenlik haklarını kullanma haklarıydı, başka herhangi bir şey değil” şeklinde sert telkinde bulunulduğuna işaret etti. Kıbrıs Cumhuriyeti'nin  “telkinlerinin” özellikle “gerçeklikle hiçbir ilgisi bulunmayan ve izlenim yaratma maksadıyla yer verilmiş bazı ifadelerle” ilgili olduğunu savunan gazete, bu iddiasına kanıtlamak maksatlı bazı örneklere de yer verdi. Gazete Spehar’ın rapordaki “maksatlı yer verdiği” noktalardan birinin Teknik Komiteler, özellikle de eğitim teknik komitesiyle alakalı olduğunu, “ raporun mercek altına aldığı dönem içerisinde bu komitenin iki değil, en az 50 kez görüştüğü” kaydedildi. “Soru işareti yaratan” diğer ifadelerin,  İrlanda’dan kadınların Ada’yı ziyaretiyle ilgili olduğunu yazan gazete “ifadenin, önemsiz görünebileceğini ancak orantısız izlenimlere neden olabileceğini” yazdı ve “Çünkü Kıbrıs’taki Barış Gücü’nün idame maliyetinin, parasına değip değmeyeceğine karar verecek olan Güvenlik Konseyi bu paranın nasıl ve ne kadar harcandığını görünce kuşkusuz bir daha düşünecek” ifadesini kullandı. Gazete Kıbrıs Cumhuriyeti'nin, hem rapordan hem de BM temsilcilerinin Kıbrıs’taki genel faaliyetlerinden  ortaya çıkan, teknik komiteler ile ilgili “olumsuz” bir unsur daha saptadığını yazdı. Teknik komitelerin iki taraf arasında iletişim kanallarına dönüşmek maksadıyla kurulduğunu ancak özellikle BM tarafından uygulanan çeşitli pratiklerle, “başka, çok tehlikeli yönlere sürüklendiklerini” öne sürdü. Haberde “Güvenlik Konseyi’nin istediği metnin dışına çıkan ifadeler  tehlikeli komplikasyonlar yaratıyor, aynı zamanda  Genel Sekreter’in İyi Niyet Misyonu ofisini içten kemiriyor. Diplomatik çevreler BM’nin Kıbrıs’taki temsilcileri tarafından, iyi niyet misyonu ofisinin değersizleştirilmesi, dolayısıyla kapanmaya sürüklenmesi için maksatlı olması ihtimalini bile göz ardı bırakmıyor”  ifadesine yer verildi. Gazete “Bunun, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs’taki Özel Temsilcisi’nin yükseltilmesi ve  müzakerelerde çok daha önemli bir role sahip olması anlamına geleceğine işaret etti, iyi niyet misyonu ofisi açıldığında Kıbrıs’taki özel temsilcinin rolünün geçmişe oranla çok sınırlandığını” yazdı. LİDERLER GÖRÜŞMESİ Aynı gazete Kıbrıs Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Nikos Hristodulidis’in 26 Ekim Cuma günü gerçekleşecek liderler görüşmesini yorumlarken, “Başkan Anastasiadis’in istediği ve Sayın Akıncı’yı böyle bir görüşmeye davet ettiği bir şeydi” dediğini yazdı. Habere göre  liderler görüşmesini “olumlu” diye niteleyen Hristodulidis, Genel Sekreter’in raporunun Güvenlik Konseyi’nde görüşülecek olmasını dikkate alarak  liderler görüşmesinin “sadece sosyal nitelikte kalmamasını, özlü nitelikte olmasını ve müzakereleri yeniden başlatacak ön şartları yaratmasını arzuladıklarını” söyledi. Alithia “Akıncı-Anastasiadis Görüşmesinde Hakim Konu Kıbrıs Sorunu” başlıklı haberinde, Kıbrıslı Rum Sözcü Prodromos Prodromu’nun dün, Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ve Kıbrıs Cumhuriyeti Başkanı Nikos Anastasiadis’in beklenen görüşmesiyle ilgili Brüksel’den yaptığı açıklamaya yer verdi. Gazeteye göre Prodromu 26 Ekim’deki görüşmenin gündemi olmayan bir görüşme olacağını, Akıncı ve Anastasiadis’in Kıbrıs sorununun özümü için müzakerelerin ilerlemesiyle ilgili görüş ve fikirler sunması beklenen bu görüşmenin hemen ardından Kasım ayında da BM Genel Sekreteri’nin danışmanı Lute  ile istişarelerini sürdüreceklerine dikkat çekti. Lute’un gelişi öncesinde liderlerin, müzakerelerin yeniden başlamasına faydası olacağına inandıkları konuları serbest ve açış şekilde ortaya koyabileceklerini söyleyen Prodromu “Biz, müzakerelerin en kısa zamanda yeniden başlayabileceğini düşünüyoruz çünkü  uygun ön hazırlık var  ve bunun için Sayın Lute’un daha sonra yapacağı istişareleri dört gözle bekliyoruz” dedi. Kıbrıslı Rum Sözcü Anastasiadis’in dün Japonya, Çin Norveç başbakanları, Kazakistan Cumhurbaşkanı ve Viyetnam Başbakan Vekili  ile temas ederek hem Kıbrıs müzakerelerinin yeniden başlaması için harcanan çabalar hem de “Kıbrıs’ın Doğu Akdeniz’deki rolü”  ve “Avrupa ilişkiler sistemi” hakkında bilgi verdiğini anlattı. Kaynak:TAK