"Hükümetin önlemleri cesaretle alması ve kısa sürede uygulamaya koyması gerekir"

Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) , TC-KKTC İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşması’nın imzalanmasından duyduğu memnuniyeti ifade etti ve anlaşmanın  Kıbrıs Türk halkının ihtiyaç duyduğu kaynağı temin etmesi bakımından önemli bir kazanım olduğunu kaydetti.

KTTO tarafından yapılan yazılı açıklamada, Türkiye’nin  bu anlaşma ile Kıbrıslı Türklerin başlıca destekçisi ve güvencesi olduğunu bir kez daha gösterdiğini vurgulandı. Anlaşmayla ilgili bilgiler de verilen açıklamada, “Toplam, 2.2 milyar TL’lik paketin, 1.150 milyon TL’si (% 50) cari açığın kapatılması için kullanılacak şekilde olmak üzere, büyük kısmı (2.172 milyon TL)  kamu harcamalarına ayrılmıştır. Reel sektöre (115 milyon TL) ve altyapı (272 milyon TL) ayrılan kaynak toplam olarak 388 milyon TL’dir” denildi ve  salgın sonrasında ekonomi canlandırmak için mücadele eden özel sektör için bu kaynağın çok yetersiz olduğu belirtildi. Hükümetin, Türkiye’den gelen kaynağın büyük kısmı kamu harcamalarına ayrıldığına göre, salgın önlemi olarak ilan ettiği reel sektörü destekleme projeleri için de yeterli kaynağa kavuşmuş durumda olduğu  kaydedilen açıklamada, “ Türkiye ile böyle bir anlaşmanın imzalanmış olması, KKTC devletinin yerel kaynaklardan borçlanma olanağını da artıracağına göre, hükümet, Türkiye yardımları ile yerel kaynaklarla bir bütün halinde değerlendirerek kapsamlı bir hareket planı hazırlamalı, özel sektörün canlılık kazanması için daha etkili uygulamalara yönelmelidir” ifadeleri yer aldı. EKONOMİK ÖNLEMLER Salgın sonrasında, reel sektörün bir bütün olarak ayağa kalkabilmesi için maaş desteğinin devam etmesi ve işletmelere ucuz kredi sağlanması faaliyetlerinin bütçeden desteklenmesi gerektiği ifade edilen Ticaret Odası açıklamasında, anlaşma sonrasında işletmeler ve çalışanlar üzerindeki kamusal yüklerin azaltılması ve yükümlülüklerinin ötelenmesinin  daha olanaklı hale geldiği kaydedildi. Açıklamada, hükümetin bu tür önlemleri daha cesaretle alması ve kısa sürede uygulamaya koyması gerektiği de vurgulandı. Kamu maliyesinin, canlanan ekonomiden payına düşeni fazlasıyla aldığı, doğru stratejinin  reel sektörü canlandırmak ve genişleyen ekonomik faaliyetlerden kamuya kaynak sağlamak olacağı ifade edilen açıklamada şunlar kaydedildi: “Bunun tersi olarak, reel sektörü kaderine terk etmek, turizm ve yükseköğretim gelirlerinin düşeceği de dikkate alındığı zaman Türkiye’den gelen kaynak tükendiği zaman kamu maliyesinin de yeniden zor durumda kalmasına neden olacaktır”. YAPISAL DÖNÜŞÜM 2020 yılının, ekonomik hasarların telafi edileceği bir yıl olacağı, ancak, salgının, KKTC altyapısının güçlendirilmesi ve kamu yönetiminin dönüştürülmesi gerektiğini de gösterdiği kaydedilen açıklamada, “İmzalanan protokolde bu ihtiyaca dönük önlemler olması da memnuniyet vericidir. İmzalanan metinlerde, turizm ve yükseköğretim sektörlerinin planlanmasından ve özellikle sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini gözetecek yeni yapılaşmalardan söz edilmesi önemlidir” denildi. Turizm ve yükseköğretim için hazırlanmış olan planların yeniden gözden geçirilerek salgın sonrasına uyarlanması ve sosyal güvenlik sisteminin güçlendirilmesi için gerekli kararlılığın gösterilmesi gerektiği belirtilen açıklamada şunlar ifade edildi: “Kaldı ki, imzalanan metinler 2021 için çalışmaların başlamasını ve 3 yıllık bir plan hazırlanmasını öngördüğüne göre KKTC hükümeti, gerekli toplumsal katılımı da sağlayarak daha etkili bir dönüşümü gerçekleştirme amaçlı çalışmaları hemen başlatmalıdır”. KAMU REFORMU Kamu yönetiminin, iş yapabilirliğin önünde bir engel olmaktan çıkması ve yurttaşların kamudan beklediği hizmetleri alabilmeleri için yapısal bir dönüşüme ihtiyacı olduğu görüşü yer alan açıklamada, “Bu ihtiyaç, imzalanmış olan anlaşma ile de tespit edilmiş ve başta e-devlet olmak üzere yapılması gereken reformlardan söz edilmiştir. E-devlet projesinin tamamlanması, diğer bütün kamusal hizmetlere olacak etkisi bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle 2020 eylem planında öngörülen kamusal reformların, yine bu anlaşmada öngörülen şekilde “zamanında ve eksiksiz olarak” gerçekleştirilmesi gerekmektedir” denildi. KAYNAĞIN ETKİN KULLANIMI Bu kaynağın doğru ve etkin bir şekilde değerlendirilmesi gerektiği vurgulanan açıklamada şu ifadeler yer aldı: “Salgın krizi, hem kamu yönetimine, hem de ekonomik yaşamımıza ilişkin dersler çıkarmamıza neden olmuştur. Salgın krizinden sonra hayatımızı yeniden düzene koymak, daha iyi sağlık ve eğitim kurumlarına, daha iyi altyapıya, daha istikrarlı ve dayanıklı ekonomik bir yapıya sahip olmak bizim elimizdedir. KKTC Hükümeti, gerekli toplumsal katkıları da dikkate alarak, bu dönüşüme öncülük etmelidir. Hükümetin bugünkü görevinin bu olduğuna inanıyoruz. Bundan sonraki süreçte gerekli katkıları koymaya hazır olduğumuzu kamuoyu ile paylaşırken bu anlaşmanın ortaya çıkmasına katkı koyan herkese teşekkür ederiz”. (TAK)