Guterres’in Kıbrıs sorununda yeni girişim niyeti!

BM Genel Sekteri Antonio Guterres’in, genel sekreterlik görevinin sona ereceği yıl sonundan önce müzakerelerin yeniden başlayacağı karşılıklı anlayış zemini oluşturma çabası başlatmak niyetinde olduğu bildirildi.

Politis, Guterres’in, kendinden sonra göreve gelecek genel sekretere, Kıbrıs sorununda, Crans Montana’ya kadarki yakınlaşmaları ve sürecin başarıyla tamamlanması perspektifini içerecek yeni bir çaba miras bırakmaya çalıştığını belirtti.

Politis'in kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Genel Sekreter Guterres’in Kıbrıslı Rum Lider Nikos Hristodulidis ile 18 Mart’ta Brüksel’de yaptığı görüşmede Guterres’in “Müzakereleri yeniden başlatma hedefine nasıl ulaşacağını söylemediğini, Kıbrıs sorununda müzakerelerin yeniden başlaması için bütün müdahil tarafların uzlaşacağı bir karşılıklı anlayış geliştirilmeli” dediği belirtildi.

Guterres’in bu yeni çaba hakkında bütün müdahil taraflarla görüştüğü ve hepsinden olumlu karşılık almış göründüğü iddia edildi.

Gazete, Kıbrıs Rum müzakere heyetinin, adını açıklamadığı bir üyesini kaynak göstererek “Karşılıklı anlayışın, önceki çabanın (Crans Montana) sonuna kadar uzlaşılanların korunması ve açık kalan meselelere odaklanılmasıyla ilgili olduğunun” değerlendirildiğini aktardı. Aynı kaynağın, Guterres Çerçevesinin de eklenebileceği görüşünde olduğunu yazdı.

Habere göre, Kıbrıs Rum müzakere heyeti üyesi, Guterres’in bu yeni çabası çerçevesinde Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın, müzakerelerin yeniden başlaması için ortaya koyduğu 4 şartı da yerine getirip getirmeyeceği sorusuna karşılık, yakınlaşmaların teyit edilmesi ve halen uzlaşılan meselelerin açılmaması maddesinin faydalı olduğunu söyledi.

Gazeteye göre, Kıbrıs Rum müzakere heyeti üyesi, "müzakerelerin, başarısızlığa uğrasa dahi sonucuyla ilgili garanti verilmesiyle ilgili maddenin ise faydalı olmadığını, geriye kalan iki maddenin (Kıbrıs Rum tarafının dönüşümlü başkanlık ve müzakere sürecine takvim de dahil siyasi eşitliği peşinen kabul etmesi) yaratıcı bir yaklaşımla göğüslenebileceğini” söyledi.

Kıbrıs Rum müzakere heyeti üyesi “Her şey iyi ilerlerse, masaya sürecin tamamlanmasıyla ilgili somut bir takvim konulmasa da bir çeşit yol haritası olacağından takvim engel teşkil etmez. Bütün yakınlaşmalar yeniden teyit edilirse, Kıbrıs Rum tarafınca siyasi eşitliğin kabulünü de kapsayacak.” dedi.

Kıbrıs Rum tarafından bir diplomatik kaynak, yeni geçiş noktaları açılması konusunda halen ilerleme olmadığını “Piroi” (Gaziler)-“Athienu” (Kiracıköy)-Eylence ve Haspolat barikatlarının açılması konusunda taraflar arasında görüş birliği oluşturulamadığını ancak iki nokta konusunda anlaşmaya yakın olunduğunu söyledi. Teknik düzeyde bütün meselelerin göğüslendiğini ve geriye kalanın, Kıbrıs Türk tarafının BM Genel Sekreteri’nin masaya koyduğu ara çözümü (koridorun yarısının KKTC’de, geriye kalan kısmının ise ara bölge içerisinde olması) kabul etmesi olduğunu savundu.

Edindiği bilgilere dayanarak çevre konusunda, özellikle de Lefke yakınlarında ara bölgedeki eski maden ocağı alanlarında doğal çevrenin restore edilmesinde önemli ilerleme kaydedildiğini yazan gazete, yeni geçiş noktalarında uzlaşı sağlanmazsa, iki liderin Nisan ayı sonundaki görüşmelerinde açıklayacağı GYÖ’nün bu olabileceğini savundu.

Gazete, Guterres’in yeni girişiminin yarattığı "temkinli iyimserliğe" rağmen dini özgürlüklerin kullanılması konusunda olumsuz bir görüntü olduğunu, önceki günlerde, Ramazan Bayramı nedeniyle KKTC’den ibadetçilerin Hala Sultan Tekkesine gitme çabasında, Kıbrıs Rum tarafının “güvenlik” gerekçesiyle toplu ibadete izin vermemesi yüzünden sorunlar yaşandığını hatırlattı.

Gazete, Kıbrıs Rum tarafının, yaklaşan Paskalyayı ve Kıbrıs Türk tarafının da Kıbrıslı Rumların KKTC’deki kiliselerde dini ibadet yapmasına izin vermeyeceğini dikkate almadan hareket ettiğine vurgu yaptı.