Guterres raporuna yorumlar

Rum basınında bugün yer alan bazı haberlerde, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in, Kıbrıs’taki BM Barış Gücü’nün (UNFICYP) görev süresinin uzatılması konusunda geçtiğimiz Çarşamba BM Güvenlik Konseyi üyelerine sunulan raporuyla ilgili yorumlara yer verildi.

Kathimerini gazetesi “Sorun Giderme Mekanizmaları ‘Isırıyor’” başlıklı haberinde, Guterres’in raporunun, mantıklı bir zaman çerçevesi içerisinde özlü bir ilerleme istediğini yazdı. Guterres’in, Kıbrıs’taki BM Barış Gücünün (UNFICYP) görev süresinin uzatılması konusunda geçtiğimiz Çarşamba günü BM Güvelik Konseyi üyelerine verilen raporunun iki şeyi teyit ettiğini de yazan gazete, bunları kısaca şöyle sıraladı: “İlk olarak Guterres’in, Amerikalıların bütün barışı koruma operasyonlarındaki baskılarının sebep olduğu zorluklara rağmen, Genel Sekreter’in müzakerelerin yinelenmesi ve anlaşmaya varılmasına ilişkin umutları canlıyken, UNFICYP’in görev süresinin aynı görev-yetkilerle normal bir şekilde yenilenmesine dair yoğun çabası; ikinci olarak da şartların değişmesi ve Barış Gücü’nün olduğu şekliyle uzun yıllar boyunca muhafaza edilmesine dair olasılıkların sınırlı olması.” Gazete, UNFICYP raporunda yer alan iyi niyet misyonuna dair ifadelerin sınırlı olmasına rağmen, raporun bütün yapısının ve Güvenlik Konseyi’nin vereceği kararda yinelemesi beklenen ilgili ifadelerin, Kıbrıs sorununda mantıklı bir zaman çerçevesindeki özlü ilerlemenin “olmazsa olduğuna” dikkati çekti. Gazete “Mekanizmalar Konusu” ara başlıklı haberinde ise raporun en problemli ve kuşkusuz Kıbrıs Cumhuriyeti yönetiminin girişimlerine neden olacak ifadelerinin ise, askerler, polisler ve diğer uzmanların UNFICYP’in sağladığı kolaylıkla çeşitli gerginlikler, ortak suçlar ve doğal afetlerle ilgili problemleri doğrudan doğruya ele alacakları “mekanizmaların” belirlenmesiyle ilgili olduğunu belirtti. İlgili ifadenin BM Güvenlik Konseyi’nin geçtiğimiz Ocak ayında benimsediği 2453 sayılı kararında da yer aldığını, öte yandan bu fikrin Genel Sekreter’in UNFICYP’in askeri değerlendirme sonuçlarıyla ilgili raporunda ilk kez 2017 yılının Aralık ayında açıklandığını anımsatan gazete, o dönem, iş birliğinde bulunmaları için iki tarafa yönelik teşvik sebebiyle, UNFICYP’in gözlem, bağlantı ve katılım rolünün başarılı olması için, Guterres’in “uzun vadede iki tarafın anlaşmazlıklarından bazılarını çözmek için doğrudan görüşeceklerine dair ümit belirttiğini” savundu. 2453 sayılı bu teşvikin, geçtiğimiz Ocak ayında halihazırda problemli olarak nitelendirildiğini fakat bunun Amerikalıların ısrarları yüzünden rapordan çıkarılmasının mümkün olmadığını yazan gazete, bu ifade temelinde, UNFIYCP’in iki tarafla da temaslarda bulunduğuna ve Guterres’in bunun sonuçlarını raporunda kayda geçirdiğine yer verdi. Gazete Guterres’in raporundaki ifadelerin, geçtiğimiz Nisan ve Ocak aylarındaki raporda yer alanların tekrarlanmasını teşkil etse de, BM Genel Sekreteri’nin taraflara “tehlike çanlarını çalmayı sürdürdüğüne” de işaret etti. Gazete, mevcut durumun yaşayabilir olmadığına işaret eden Guterres’in, sonsuz bir sürece ilişkin ufkun da önlerinde değil, arkalarında olduğunu vurguladığını ekledi. Alithia ise “İyi Şanslar- Guterres İkiye Katladı” başlıklı haberinde, Guterres’ın “karar verdiğiniz zaman beni çağırın” önerisinin haricinde, esasında Kıbrıs sorunundaki çıkmazın ortadan kaldırılmasına dair bir şey önermediği yorumunda bulundu. Guterres’in son raporunda, Crans-Montana’da dediği “iyi şansları” teyit ettiğini yazan gazete, Guterres’in inisiyatifi taraflara bıraktığını, taraflardan bir şey beklediğinin görülmediğini, Kıbrıs sorunu için atadığı geçici özel danışmanı Lute için bir görev daha planladığını ve bunun da tarafların tutumuna bağlı olacağını ekledi. (TAK)