Güneyde hellimle ilgili imzalar atılıyor

Kıbrıs Rum Tarım Bakanı Kostas Kadis’in, hellim konusunda bugün küçükbaş hayvan üreticileri, büyükbaş hayvan üreticileri ve peynir üreticilerinin temsilcileri yanı sıra Kıbrıs Rum Ticaret Odası (KEVE) temsilcisiyle görüşmeler yapacağı haber verildi.

Fileleftheros gazetesi “Hellimle İlgili İmzalar Atılıyor” başlığıyla yer verdiği haberinde, hellimin Menşe İsim Korumalı ürün (MİK) ibaresiyle üretimine dair anlaşmanın kağıda dökülmesinin, süreçte yer alan küçük ve büyükbaş hayvan üreticileri ile peynir üreticileri arasında kısmen tepkilere neden olduğunu ve meselenin artık Kıbrıs Rum Tarım Bakanı tarafından yönetilmesinin beklendiğini yazdı.

Kıbrıs Rum Tarım Bakanının, anlaşma çerçevesinin hazırlanmasını üstlendiğini ve bunun uygulamaya konması için, konuya müdahil üç tarafın çoğunluğu tarafından kabul edilmesi gerektiğini kaydeden gazete, Kıbrıs Rum Tarım Bakanı Kostas Kadis’in bu amaca yönelik olarak, geniş çapta kabul gören nihai anlaşmayı şekillendirmek için ifade edilen görüşleri ve küçük anlaşmazlıkları birleştirmek amacıyla, küçükbaş hayvan üreticileri, büyükbaş hayvan üreticileri ve peynir üreticilerinin temsilcileri yanı sıra Kıbrıs Rum Ticaret Odası (KEVE) temsilcisiyle bugün görüşmeler yapacağını yazdı.

Haberinde Kıbrıs Rum Tarım Bakanı tarafından sunulan ve geçtiğimiz gün basında yer alan anlaşma çerçevesine de yer veren gazete, bu anlaşmanın maddelerine 18 Temmuz tarihinde KEVE’de gerçekleştirilen ve 10 ilgili tarafın yer aldığı toplantıda karar verildiğini anımsattı.

Gazete, ilgili tarafların şu an Kıbrıs Rum Tarım Bakanı ve KEVE Başkanı huzurunda söz konusu anlaşmayı imzalamaya çağrıldıklarını ekledi.

Gazete “Küçükbaş Hayvancılar Kotanın Yüzde 50 Oranında Garanti Edilmesini İstiyor” ara başlıklı haberinde ise, hellimin Menşe İsmi Korumalı ürün ibaresiyle üretilmesine dair anlaşma çerçevesi temelinde, süt kotaları konusunda şunların geçerli olacağını yazdı;

“1. Rusya’nın Ukrayna işgali yüzünden ortaya çıkan durumlar ve zorluklar göz önüne alındığında, Kıbrıs Rum Ticaret, Enerji ve Sanayi Bakanlığı tarafından, Eylül 2022’den Ocak 2023’e kadar yüzde 10, 2023 yılı Şubat’ından Ağustos ayına kadar ise yüzde 20 olacak olan hellimdeki küçükbaş hayvan sütünün yüzdesini belirleyecek bir kararname yayımlanacak. Buna paralel olarak kararname, küçükbaş hayvan sütünün hellime katılımının yılda yüzde 5 oranında artırılmasını da öngörecek.

2. Avrupa kurumsal çerçevesinde değişiklik yapılmasıyla geçiş döneminin uzatılması sağlanırsa, üretilen küçükbaş hayvan sütü de göz önüne alınarak, küçükbaş hayvan sütünün hellime katılımının yılda yüzde 5 artırılmasının uzatma döneminin sonuna kadar devam etmesine dair bir kararname yayımlanacak.”

Küçükbaş hayvan yetiştiricileri gruplarının, kabul edilmeleri için anlaşmanın bu iki noktasının değiştirilmesini istediğini kaydeden gazete, küçükbaş hayvancıların, artışların verileceği yöntem ile 2024 Temmuz ayı öncesi ve sonrasında geçerli olacak süt kotalarında değişiklik yapılmasını önerdiklerini kaydetti.

Kıbrıs Rum Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanacak olan kota kararnamesiyle ilgili olarak, küçükbaş hayvancıların, hellimdeki küçükbaş hayvan sütü yüzdesinin Eylül 2022’den Ocak 2023’e kadar yüzde 10 olarak belirlenmesini istediklerini kaydeden gazete, küçükbaş hayvancıların 2024 yılının Şubat ayından Temmuz ayına kadar, 13 Ocak 2021 tarihinde yayımlanan kararnamenin öngördüğünden daha düşük bir oran belirlenmesiyle hem fikir olmadıklarını ekledi.

Gazete, küçükbaş hayvan üreticilerinin, küçükbaş hayvan sütündeki nihai kotanın yüzde 50’den az olmasını tartışmadıklarını vurguladıklarını da ekledi.

Geçiş sürecinin 2029 yılının Temmuz ayına kadar uzatılmasıyla ilgili olarak ise, küçükbaş hayvancıların, hellimdeki küçükbaş hayvan sütündeki yıllık artışın yüzde 5 olarak belirlenmesini istediklerini yazan gazete, küçükbaş hayvancıların, bunun belirlenmesinde, üretilen küçükbaş hayvan sütünün dikkate alınmasına ise katılmadıklarını belirtti.

Küçükbaş hayvancıların bahse konu anlaşmayla birlikte, hellim adını taşıyan ve Menşe İsmi Korumalı ürün ibaresi taşımayan tüm ürünlerin piyasadan çekilmesi için Ağustos ayı sonuna kadar olan bir zaman çerçevesi belirlenmesini istediklerini de belirten gazete, bu şekilde, eylül ayından itibaren piyasaya girecek ürünlerin MİK ürün ibareli olacaklarını ekledi.

Alithia gazetesi de “Eylül Ayından İtibaren Piyasada Yalnızca MİK ibareli Ürün” başlıklı haberinde, Kıbrıs Rum hükümetinin büyük peynir üreticilerine, piyasada bulunan ve MİK ibareli ürün standardını taşımayan hellim stoklarını elden çıkarmaları veya yönetmeleri için sağladığı gayri resmi kolaylığın ağustos ayına kadar uzatıldığını yazdı.

Bahsedilen zaman zarfının, Bureau Veritas kuruluşunun yapacağı kontrollerle bir alakası olmadığını da yazan gazete, elde ettiği bilgilere göre, büyük peynir üreticilerinin çoğunun son 24 saat içerisinde kontrol ve sertifikasyon sistemine katılım sürecini izlediklerini ve bunlardan bazılarının Bureau Veritas kuruluşuyla görüşmeler ayarladıklarını kaydetti.

Gazete, standartlar temelinde üretilmeyen ve şu an piyasada bulunan önemli miktarda hellimin devlet tarafından alınıp askeri birlikler ve başka büyük yerlerin kullanımına sunulması ihtimalinin ele alındığını da ekledi.