Güney'de enerji projeleri yarım kaldı

Güney Kıbrıs’ta enerji dönüşümüyle ilgili büyük projelerinin yarım kaldığı, kötü yönetim ve rüşvet soruşturmaları yaşandığı bu nedenlerle halkın projeler, atmosfere karbon salınım hakkı maliyeti ve "şişkin faturaları" tekrar tekrar ödediği bildirildi.

2024’ün ikinci yarısıyla ilgili son Eurostat verilerinin, Güney Kıbrıs’ın enerjide bütün tüketim kategorilerinde, Avrupa’nın en pahalı ülkesi olduğunu gösterdiği belirtildi.

Haravgi “Hayalet Projelere Milyarlar ve Şişkin Faturalar” başlıklı haberinde, vergi mükellefinin, yeşil enerjiye geçiş sağlayacağı ve elektrik maliyetini düşüreceği gerekçesiyle başlatılan projelere son bir yıl içerisinde 1 milyar euro ödediğini, buna paralel olarak tüketicinin 1,3 milyar euro karbon salınım hakkı ödediğini yazdı.

Gazete bu projelerden özlü bir yarar sağlanmamasına rağmen şu anda Avrupa Başsavcılığı’nın hem Vasiliko Doğal Gaz Terminali hem de Güney Kıbrıs-Yunanistan kabloyla elektrik bağlantısı (GSI) projelerine, olası yolsuzluk soruşturması başlattığını hatırlattı.

Habere göre, 2024’ün ikinci yarısıyla ilgili son Eurostat verileri Güney Kıbrıs’ın enerjide, bütün tüketim kategorilerinde Avrupa’nın en pahalı ülkesi olduğunu gösterdi. Aylık elektrik enerjisi tüketimi bin (1000) kw/sa altında olan hane halkı 100 kw/sa için 86,08 euro öderken Avrupa ortalaması 45,10 euro (fark yüzde 91+).

Aylık tüketimi bin (1000) -2 bin 499 kw/sa olan aileler 100 kw/sa için 35,70 euro ödüyor, Avrupa ortalaması 28,49 euro (fark yüzde 25+).

5 bin-14 bin 999 kw/sa tüketim yapanlar 100 kw/sa için 34,76 euro ödüyor, Avrupa ortalaması 26,41 (fark yüzde 32+).

15 bin kw/sa (turizm, sanayi) tüketen grup 100 kw/sa için 34,8 euro ödüyor, Avrupa ortalaması 25,50 euro (fark yüzde 32+).

Kıbrıslı Rum tüketicinin 7 yıl boyunca, faturaları aracılığıyla, atmosfere karbon salınımı hakkı için 1,3 milyar euro ödediğini yazan gazete, bu verilerin, “enerji dönüşümüyle ilgili bütün büyük projelerin yarım kaldığını, ülkenin kötü yönetim ve olası rüşvet araştırmaları altında kaldığını, vatandaşın da gerek projeleri gerek karbon salınımını ve şişkin faturaları tekrar tekrar ödemek zorunda kaldığını teyit ettiğini" belirtti.

Bugüne kadar Avrupa Başsavcılığı’nın araştırmakta olduğu Vasiliko Doğal Gaz terminali skandalına Kıbrıs Rum yönetiminin büyük ölçüde dahil olduğunu belirten gazete bu proje için bugüne kadar 800 milyon euro harcama yapıldığını ancak ülkeye doğal gaz gelmediğini belirtti. Gazete, yüzer SFRU gemisi için 290 euro ödendiğini ancak geminin akıbetinin bilinmediğini kaydetti.

Avrupa Başsavcılığı’nın yolsuzluk araştırması yaptığı diğer bir proje olan GSI için Kıbrıs Rum yönetiminin, kamu menfaati projeyi koruma garantisi, enerji maliyetinin düşeceği garanti edilmeden 125 milyon euroluk sözleşme imzalandığını da anımsattı.

Gazete, Kıbrıslı Rum Enerji Bakanı Yorgos Papanastasiu’nun, Mart 2023’te sözde Kıbrıs Rum MEB’inden doğal gazın 2026’da geleceğini, SFRU gemisi “Promitheas”ın neredeyse hazır olduğunu ve 2024 yazında elektrik üretileceğini, terminalin Temmuz 2024’te işlemeye başlayacağını, 2024 içerisinde ilk LNG teslimatının yapılacağını açıklamış olmasına rağmen bunların hiçbirinin gerçekleşmediğine işaret etti.