Güney Kıbrıs’taki Biyobanka Kıbrıslıların DNA'sındaki birçok özelliği ortaya çıkarıyor

Kıbrıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp ve Moleküler Genetik Profesörü ve Biyobankacılık ve Biyomedikal Araştırma Mükemmeliyet Merkezi Direktörü Konstantinos Deltas, Kıbrıs'ta bugüne kadar yedi binden fazla gönüllünün genetik materyal örneklerini Biyobankasına sunduğunu ve yürütülen çalışmalar sayesinde Kıbrıslıların DNA'sındaki birçok özelliğin ortaya çıktığını açıkladı.

Dünya Sağlık Günü dolayısıyla Kıbrıs Haber Ajansına bir mülakat veren Profesör Deltas, Biyobanka araştırma ekibinin yıllar süren çalışmaları sonucunda Kıbrıs'ta başka toplumlarda tespit edilmemiş hastalıkların tespit edildiğini, Kıbrıs'ta Avrupa'nın geri kalanından daha yaygın olan ya da Kıbrıs'ta dünyanın geri kalanından daha nadir görülen hastalık örnekleri bulunduğunu belirtti. Uzman çalışmaların Kıbrıs'ta ortaya çıkmış olabilecek hastalıkların varlığını gösterdiğini ve Kıbrıs'ın birçok bölgesinde bazı hastalıkların daha yüksek oranda görüldüğünün tespit edildiğini de kaydetti.

KIBRISLI TÜRKLERE ÇAĞRI Deltas, Karpaz, Girne, Güzelyurt Karpasia, Keryneia, Omorfou gibi bölgelerden ve Mesarya köylerden olanların DNA'larını da kaydetmek için gönüllü olarak kaydolmaya davet etti.

Kıbrıslı Türklerden de örnek alınıp alınmadığı sorusuna Deltas, örneklerin alındığını ve kökenlerine bakılmaksızın tüm Kıbrıslıların Biyobanka’nın çalışmalarına destekte bulunmalarına davet edildiğini kaydetti.

Uzman, "Maronitlerden, Ermenilerden, Latinlerden çok sayıda örnek aldık. Diğerlerini de bize katılmaya davet ediyoruz" dedi.

Deltas, Kıbrıslı Türklerle ilgili olarak ellerinde yeterli örnek bulunmadığını belirterek, gönüllü olmaları için açık bir davette bulundu.

TRODOS KÖYLERİNDE BAŞLAYAN KALITSAL BÖBREK HASTALIĞI

Profesöre göre buna örnek olarak, birkaç nesil önce Trodos köylerinde başladığı ve Kıbrıs'ın diğer bölgelerine yayıldığı iddia edilen kalıtsal bir böbrek hastalığına dikkat çekti.

Profesör ayrıca bu hastalığın Londra gibi diğer ülkelerde yaşayan Kıbrıslılarda da görüldüğünü söyleyerek "bu hastalığın kalıtsal olduğunu ve farklı kökene sahip insanlarda görülmediğini" vurguluyor.

Deltas, "Kıbrıs'ın belirli bölgelerinde yaygın olan çeşitli hastalıklar gibi Kıbrıs nüfusunun birçok özelliği olduğunu, yani coğrafi bir dağılıma sahip olduklarını, bunun da Kıbrıs'ın küçük bir yer olmasına rağmen bazı bölgelerde Kıbrıs'ın geri kalanından daha yüksek bir görülme sıklığı olduğunu gösterdiğini" belirtti.

Yıllar geçtikçe, Ada’nın dört bir yanından gelen Kıbrıslıların hareketleri ve evlilikleriyle birlikte, "eşit bir dağılımın" yavaş yavaş ortaya çıkacağını da sözlerine ekleyen uzman "hâlâ Ada’nın diğer bölgelerine göre daha fazla hastanın yaşadığı birçok bölge ve köy var" görüşünü öne çıkardı. 1000 KIBRISLININ GENETİK PROFİLİ AÇIKLANACAK Profesör Deltas ayrıca, Biyobanka’nın araştırma ekibinin bin Kıbrıslının DNA'sının detaylı bir analizini gerçekleştirdiğini belirtirken, verilerin şu anda işlenmekte olduğunu ve Kıbrıs DNA'sının belirli özelliklerinin diğer popülasyonlarla karşılaştırılmasını içerecek ilk sonuçların yakında açıklanacağını kaydetti.

Bu veriler sayesinde Kıbrıslıların sağlığını etkileyen genetik belirteçlerin ve faktörlerin nüfus düzeyinde tespit edilmesinin mümkün olacağını söyleyen Deltas, Kıbrıslıların patolojik genetik anatomisinin tespit edileceğini ve bunun da ileride yapılacak birçok çalışma için çok faydalı olacağını ifade etti. BİYOBANKA NEDİR ?

Deltas, Biyobanka’nın sürekli çalışmaları ile Kıbrıslıların DNA'sını çözdüğünü, hastalıklarla ilişkilendirdiğini ve araştırma alanında öncülük ettiğini ve bulguların önemini ortaya koyduğunu belirtti.

Uzman şunları belirtti: "Biyobanka bir araştırma tıbbi alt yapısıdır. Dünyanın pek çok ülkesinde sağlığa hizmet eden pek çok Biyobanka var. Sağlığa nasıl hizmet ediyorlar? Bunu tıbbî araştırmalarda ve çalışmalarda kullanılmak üzere sağlıklı bireylerden ve hastalardan elde edilen klinik verileri ve kişisel verileri gizlilik ve kalite koşulları altında arşiv çalışması gerçekleştirmek sureti ile gerçekleştiriyorlar. Bu ciddi bir yatırım. Bu bankada para değil araştırmalarda kullanılmak üzere veri ve biyolojik materyal depoluyorsunuz".

Süreçle ilgili olarak Profesör Delta, Kıbrıs Üniversitesinin "Biobank.cy" adresinden randevu alınarak ya da 77771838 numaralı telefon aracılığı ile kolayca katılım sağlanabileceğini ifade etti.

( Kaynak KHA)