Geri dönüşü olmayan nokta: Bilim insanları "sera dünya" riskine karşı uyarıyor

Bilim insanları, küresel ısınmanın durdurulamayacağı "geri dönüşü olmayan noktaya" tahmin edilenden daha yakın olunduğunu belirtiyor. Devam eden küresel ısınmanın, iklim devrilme noktalarını tetikleyerek bir dizi geri besleme döngüsüne yol açabileceği ifade ediliyor. Bu durumun dünyayı, mevcut gidişat olan 2-3 derecelik artıştan çok daha kötü, "sera dünya" (hothouse Earth) olarak adlandırılan cehennemvari bir iklime hapsedeceği öngörülüyor. Söz konusu iklim koşulları, tüm insan uygarlığının geliştiği son 11 bin yıllık ılıman dönemden tamamen farklı bir tablo ortaya koyacak. Son yıllarda yaşanan 1,3 derecelik ısınma bile dünya genelinde can kayıplarına ve geçim kaynaklarının yok olmasına neden olan aşırı hava olaylarını beraberinde getiriyor. Bilim insanları, 3-4 derecelik bir artışta ekonomi ve toplumun işleyişinin duracağını, sera dünya senaryosunun ise çok daha yakıcı olacağını vurguluyor. Kamuoyu ve siyasiler riskin farkında değil Araştırmacılar, kamuoyunun ve siyasetçilerin geri dönüşü olmayan noktayı aşma riskinden büyük ölçüde habersiz olduğunu belirtiyor. Fosil yakıt kullanımını hızla kesmenin zorlayıcı olduğu kabul edilse de, sera dünya yoluna girildikten sonra emisyonlar azaltılsa bile rotayı geri çevirmenin imkansız hale geleceği ifade ediliyor. ABD'li bilim insanı Dr. Christopher Wolf, bazı eşiklerin aşılmasının gezegeni bu geri dönülmez yola sokabileceğini, küresel sıcaklıkların son 125 bin yılın en yüksek seviyesine ulaştığını ve iklim değişikliğinin öngörülenden hızlı ilerlediğini vurguluyor. Karbondioksit seviyelerinin de son 2 milyon yılın en yüksek noktasında olduğu tahmin ediliyor. İngiltere’deki Exeter Üniversitesi'nden Prof. Tim Lenton, mevcut gidişatın dünyayı çok daha az yaşanabilir bir hale getirme riski taşıdığını, 3 derecelik bir ısınmanın bile insanlık ve toplumlar için derin riskler barındırdığını ifade ediyor. Kritik sistemler istikrarsızlaşıyor One Earth dergisinde yayımlanan değerlendirme, iklim geri besleme döngüleri ve 16 devrilme unsuru hakkındaki güncel bulguları bir araya getiriyor. Bu unsurlar arasında Grönland ve Antarktika buz tabakaları, dağ buzulları, kutup deniz buzları, Arktik altı ormanlar, permafrost tabakası, Amazon yağmur ormanları ve küresel iklimi güçlü şekilde etkileyen okyanus akıntı sistemi Amoc yer alıyor. Bilim insanları, Grönland ve Batı Antarktika'da devrilme sürecinin başlamış olabileceğini; permafrost, dağ buzulları ve Amazon yağmur ormanlarının ise eşiğin kıyısında göründüğünü ifade ediyor. Mevcut iklim taahhütlerinin yetersiz olduğu vurgulanırken, Amoc akıntısındaki zayıflamanın Amazon ormanlarının yok olma riskini artırabileceği belirtiliyor. Amazon'dan salınacak karbonun küresel ısınmayı daha da şiddetlendirerek diğer döngülerle etkileşime gireceği uyarısı yapılıyor. Sera dünya senaryosunda küresel sıcaklıklar, binlerce yıl boyunca mevcut en kötü durum senaryolarının bile üzerinde kalarak deniz seviyelerinde kıyı şehirlerini sular altında bırakacak devasa yükselişlere yol açacak. Bu sürecin insan toplumları üzerindeki etkilerinin ani, yıkıcı ve geri dönülemez olacağı öngörülüyor.