Cumhurbaşkanı Erhürman “5+1 toplantısı için gerekli koşullar henüz oluşmadı”

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, 5+1 toplantısının gerçekleşebilmesi için gerekli koşulların henüz oluşmadığını belirtti. 

Cumhurbaşkanı Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in dünkü açıklamalarında iki önemli hususun öne çıktığını ifade ederek, bunlardan ilkinin “daha yapılacak çok iş olduğu” yönündeki vurgusu olduğunu söyledi.

5+1’in gerçekleşmesini başından beri istediklerini kaydeden Cumhurbaşkanı Erhürman, bunun sonuç odaklı ve verimli bir toplantı olabilmesi için Lefkoşa’da gerekli hazırlıkların ve ilerlemenin sağlanması gerektiğinin altını çizdi. 

Cumhurbaşkanı Erhürman, Guterres’in açıklamasındaki ikinci önemli vurgunun ise “geçmişte yapılan hataların tekrarlanmaması gerektiği” yönündeki ifadeleri olduğunu belirtti.

Kıbrıs sorununda 2004 Annan Planı referandumundan, 2017 Crans Montana sürecine kadar çeşitli girişimlerin sonuçsuz kaldığını anımsatan Erhürman, “Bu süreçlerden bir sonuç çıkmadıysa, bu defa farklı bir şey yapılması gerekir” anlayışını başından beri ortaya koyduklarını söyledi.

Guterres’in, “bu defa farklı olmalı” söyleminden daha güçlü bir söylem kullandığına işaret eden Erhürman, Guterres’in “geçmişte yapılan hataların tekrarlanmaması gerektiğini” ifade ettiğini anımsattı. Cumhurbaşkanı Erhürman, bunun BM Genel Sekreteri’nin sürece yaklaşımının önemli bir göstergesi olduğunu ifade etti.

“HRİSTODULİDİS BAZI DÜŞÜNCELER ORTAYA KOYDU” 

Bugünkü görüşmenin, bir önceki görüşmeye kıyasla göreceli olarak daha iyi geçtiğini belirten Cumhurbaşkanı Erhürman, görüşme sonrasında yapılan açıklamada da belirtildiği üzere güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve özlü konuların ele alındığını söyledi.

Rum lider Hristodulidis’in bazı düşünceler ortaya koyduğunu, kendilerinin de kendi görüş ve önerilerini aktardığını belirten Erhürman, ancak söz konusu başlıklarda henüz uzlaşı sağlanmadığını kaydetti.

Cumhurbaşkanı Erhürman, Guterres’in uzun süredir güven yaratıcı önlemlere birincil vurgu yaptığını, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in de güven yaratıcı önlemleri 5+1 toplantısının gerçekleşebilmesi açısından “olmazsa olmaz” olarak nitelendirdiğini anımsattı.

Güven yaratıcı önlemlerin yalnızca yeni adımlar atılarak güven yaratılması anlamına gelmediğini ifade eden Cumhurbaşkanı Erhürman, mevcut güveni aşındıracak adımlardan da kaçınılması gerektiğini söyledi.

Bu kapsamda iki festivalin iptal edilmesi yönündeki girişimler, Barcelona futbol okulunun faaliyetinin engellenmeye çalışılması, Cumhurbaşkanlığı Özel Temsilcisi Mehmet Dânâ’nın Ara Bölgedeki büyükelçilerle yaptığı toplantıya yönelik olumsuz girişimler ve Avrupa Parlamentosu’nda Kıbrıs Türk tarafınca tek yanlı ve tarafgir olarak değerlendirilen kararları örnek gösteren Cumhurbaşkanı Erhürman, bu konulardaki girişimlerini AB ve BM nezdinde de sürdürdüklerini belirtti.

“LEFKOŞA’DA GEREKLİ HAZIRLIKLAR YAPILMALI”

Cumhurbaşkanı Erhürman, “Açık ve samimi konuşmak gerekirse, Sayın Genel Sekreter dünkü açıklamasında çabalarımızı hiç azaltmadan devam ettirdiğimizi söyledi. Ancak an itibarıyla yeni bir 5+1’in toplanmasının koşulları oluşmuş değil” dedi.

5+1 toplantısının yapılmasını istediklerini yineleyen Erhürman, toplantının anlamlı ve sonuç odaklı olabilmesi için Lefkoşa’da gerekli hazırlıkların yapılması gerektiğini vurguladı.

“METODOLOJİDE UZLAŞI YOK; ÖZLÜ KONULARDA DİNLEME AŞAMASINDAYIZ” 

Metodoloji konusunda dört maddelik bir önerileri bulunduğunu anımsatan Erhürman, bu metodolojinin BM Genel Sekreteri’nin açıklamalarına da girdiğini ancak ilk maddede dahi taraflar arasında henüz anlaşma bulunmadığını kaydetti.

Özlü konular bakımından ise tarafların birbirlerinin düşünce ve görüşlerini dinleme aşamasında olduğunu belirten  Erhürman, mevcut tablonun bu olduğunu söyledi.

ERHÜRMAN 23 EYLÜL’DE NEW YORK’TA OLACAK; NEW YORK’TA YOL HARİTASI ARANACAK

Cumhurbaşkanı Erhürman, 23 Eylül itibarıyla adadan ayrılarak New York’a gideceklerini ve burada BM Genel Sekreteri Guterres ile BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Holguin ile planlanmış görüşmeler gerçekleştireceklerini söyledi.

Guterres ile yapılacak görüşmenin ardından bundan sonraki süreçte nasıl ilerlenebileceğinin daha fazla netlik kazanacağını belirten Cumhurbaşkanı Erhürman, New York’taki görüşmelerin sürecin bundan sonraki yol haritası bakımından önem taşıyacağını kaydetti.

BM Genel Sekreteri’nin sürece ilgisini kaybetmediğini ve süreci ileriye taşımak için çaba göstermeye devam edeceğini söylediğini anımsatan Cumhurbaşkanı Erhürman, Guterres ve Holguin’in sonuç alınamayan konularda kolaylaştırıcılık rolü üstlenmesinin sürece olumlu yansıyabileceğini ifade etti.

“YEDİ KONUNUN ALTISINI KABUL ETTİK ANCAK GEÇİŞ NOKTALARINDA UZLAŞI SAĞLAYAMADIK”

BM Genel Sekreteri’nin güven yaratıcı önlemler kapsamında gündeme getirdiği yedi başlığa değinen Erhürman, bunların geçiş noktaları, mayınların temizlenmesi, afetler konusunda ortak mekanizma kurulması, düzensiz göçle ilgili ortak mekanizma oluşturulması, spor, karma evliliklerden doğan çocukların Avrupa Birliği vatandaşlığı ve sivil toplum konusunda oluşturulan yapı olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Erhürman, “Bu yedi konunun altısını zaten Sayın Genel Sekreter’le görüşmemizde kabul ettik. Bir tanesi, yani yeni geçiş noktaları konusunda henüz uzlaşma yok. Dolayısıyla biz yedi konuyu da daha ileri seviyede değerlendirmeye hazırız. Zaten altısını kabul ettik” dedi.

Karma evliliklerden doğan çocukların Avrupa Birliği vatandaşlığı konusunun kendileri açısından yalnızca bir güven yaratıcı önlem olmadığını da vurgulayan Cumhurbaşkanı Erhürman, bunun aynı zamanda bir insan hakkı meselesi olduğunu belirtti.