Çin'in keşif aracı bir ilki başardı

Çin'in Ay'ın karanlık yüzüne gönderdiği "Chang'e-6" keşif aracının, topladığı kaya ve toprak örnekleriyle Dünya'ya döndüğü bildirildi.

Çin Ulusal Uzay İdaresinden yapılan açıklamaya göre, örnekleri taşıyan dönüş mekiği bu sabah saatlerinde Çin'in İç Moğolistan Özerk Bölgesi'ndeki planlanan alana indi.

Örneklerin mühürlendiği konteyner, açılmak üzere Pekin'de gönderilirken Chang'e-6 görevinin başarıyla tamamlandığı belirtildi.

Konteyner açıldıktan sonra örnekler tasnif ve analiz çalışmaları için bilim ekibine teslim edilecek.

İLK KEZ KAYA VE TOPRAK ÖRNEKLERİ TOPLANDI

Chang'e-6, bugüne dek Ay'ın karanlık yüzeyinden kaya ve toprak örneği toplayan ilk keşif görevi olurken Çin de bunu yapan ilk ülke oldu.

Uydu, sonda, iniş ve yükseltme araçları ile dönüş mekiğinden oluşan keşif aracı, 3 Mayıs'ta Çin'in Haynan Adası'ndaki Vınçang Uzay Merkezi'nden fırlatılmıştı.

Keşif aracı, 2 Haziran'da Ay'ın Güney Kutbu-Aitken Çanağı içindeki bir krater olan Apollo Çanağı'na yumuşak iniş yapmış, toprak ve kaya örnekleri toplama işlemlerini 4 Haziran'da tamamlamıştı.

AY2IN KARANLIK YÜZÜ

Dünya'nın etrafı ile kendi etrafındaki dönüş hızı eşit olduğundan Ay'ın hep aynı yüzü Dünya'ya dönük oluyor. Ay'ın Dünya'dan görünmeyen uzaktaki yüzüne "karanlık yüzü" adı veriliyor.

"Karanlık" ifadesi, ışık yokluğunu değil bu bölgenin Ay'ın yakındaki yüzüne göre daha az bilinmesini ifade ediyor.

İlk kez eski Sovyetler Birliği'nin "Luna" uydusu 1959'da Ay'ın karanlık yüzünü fotoğraflamış, Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi de 1960'ta Ay'ın karanlık yüzünü anlatan detaylı bir atlas yayımlamıştı.

ABD'nin 1968'deki insanlı ay seferi "Apollo 8" görevine katılan astronotlar, Ay'ın karanlık yüzünü bizzat gören ilk insanlar olmuştu.

ÇİN İLK ÜLKE

Çin mitolojisindeki Ay tanrıçası "Çang'ı"nın adını taşıyan keşif görevleri, 2007 ve 2010 yıllarında Ay yörüngesine yollanan "Chang'e-1" ve "Chang'e-2" uydularıyla başlamıştı. Ay'ın haritalandırılmasının hedeflendiği keşif görevleri, yüzeye yumuşak iniş için hazırlık amacı taşıyordu.

"Chang'e-3" görevinde "Yütu" (Yeşim Tavşanı) adı verilen gezgin keşif aracı, Aralık 2023'te Ay'ın yüzeyine indirilmişti.

Çin, "Chang'e-4" görevinde "Yütu-2" gezgin keşif aracını Ocak 2019'da Ay'ın karanlık yüzüne indirerek ilke imza atmıştı.

"Chang'e-5" görevinde Çin, Ay yüzeyinden kaya ve toprak örnekleri toplamayı amaçlayan ilk keşif aracını göndermişti. Keşif aracı, Kasım 2020'de fırlatıldıktan sonra topladığı 1,73 kilogram kaya ve toprak örneğiyle Aralık 2020'de Dünya'ya dönmüştü.

Çin, Ay'daki keşif faaliyetini gelecek yıllarda yeni görevlerle sürdürmeyi planlıyor. Bu kapsamda "Chang'e-6"nın ardından, 2026'da Ay'ın güney kutbunda keşif yapmak üzere "Chang'e-7" ve 2027'de doğal kaynak kapasitesini ve kullanılabilirliğini doğrulamak ve Ay yüzeyindeki uzay üssü inşası için testler yapmak üzere "Çang'ı 8" görevleri planlanıyor.

Ülke, 2030'dan itibaren Ay'a insanlı seferler düzenlemeyi, Uluslararası Ay Araştırma Üssü kurarak daha ileri keşif faaliyetlerine zemin hazırlamayı hedefliyor.