ABD'nin Kıbrıs'taki stratejik planlamaları

Haftalık Kathimerini, ABD’nin Kıbrıs Cumhuriyeti'ne  uygulamakta olduğu silah ambargosunun kaldırılması yönündeki girişimler üzerine AKEL Genel Sekreteri Andros Kiprianu ile ABD’de yaşayan Kıbrıslı  Rumlar ve Kıbrıs Cumhuriyeti yönetimi arasındaki çatışmadan, -Anastasiadis hükümetinin çekirdek kadrosu dışında- Kıbrıs Cumhuriyeti  siyasi liderliğinin, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin “ülke olarak müdahil olduğu ABD’nin bölgedeki jeostratejik planları hakkında bilgi sahibi olmadığının” ortaya çıktığına dikkat çekti.

Gazete “İsrail, Bölgedeki Planlar Nedeniyle İki Bölgeli İki Toplumlu Federasyona Karşı” başlığıyla aktardığı haberinde, Kıbrıs Cumhuriyeti ile ABD arasında 2013’te başlayan stratejik yakınlaşmanın süreç içerisinde geliştirildiğini, şu anda ABD’nin Doğu Akdeniz’deki çalışmalara katılımının kurumsallaşmasının eşiğinde bulunulduğunu ancak, ABD ile yapılan ortak niyet beyanı konusunda dahi Kıbrıs Cumhuriyeti meclisinde ve ulusal konseyinde herhangi resmi diyalog yapılmadığına dikkat çekti.

Gazete, haberine, Anastasiadis hükümetinin iktidardaki ikinci ayını doldurduğu 9 Mayıs 2013’te zamanın Dışişleri  Bakanı Yoannis Kasulidis’in ABD’ye giderek mevkidaşı John Kerry  ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Salivan ile “Kıbrıs sorununa Doğu Akdeniz’in bütün olguları temelinde, denge parametrelerine İsrail’i katan jeostratejik yaklaşımı” görüşmesinden başlayarak, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Yunanistan’ın İsrail, Mısır ve Ürdün ile yaptığı üçlü ittifaklar ve ABD’nin de bunlara destek vermesine kadarki süreci anlattığı geniş bir giriş bölümüne yer verdi.

Haberde ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun geçen mart ayında Kudüs’te düzenlenen Kıbrıs Cumhuriyeti-Yunanistan-İsrail  zirvesine katılmasından 4 ay önce Kıbrıs Cumhuriyeti-ABD arasında “ortak niyet beyanı” yapıldığını hatırlatılarak bu beyanda “iki tarafın da bölgesel istikrar ve ikili işbirliklerini güvenlik ve ortaya çıkacak menfaati güçlendirme ortak hedefinden söz edilerek bazı işbirliği alanlarından” söz edildiğine ve “güvenliğin klasik alanları dışında ekonomik, ticari, denizcilik, siyasi güvenlik alanlarını da kapsadığına” dikkat çekildi.

Gazete “Mike Pompeo’nun Kudüs’teki üçlü zirveye gitmesine karar verilmesinden önce Amerikan hükümeti Lefkoşa’dan, Rus gemilerine sağlamakta olduğu bazı kolaylıklara son vermesini istedi. Hükümetten bir kaynak bununla ilgili sorumuza, ‘Rusların özel şirket ile yapılmış anlaşması vardı,  anlaşmanın süresi doldu ve uzatılmadı, hükümet buna hiçbir şekilde karışmadı’ cevabını aldık. Hükümetin müdahalesi olsun veya olmasın bu gelişme, Washington’u memnun etti” ifadelerini kullandı.

Haberde, birkaç ay önce bir Kıbrıs Cumhuriyeti siyasi unsurunun ABD’de yaşayan Kıbrıslı Rumlara, İsrail büyükelçisi ile görüştüğünü ve büyükelçinin kendisine, “Kıbrıs Cumhuriyeti’nin de katılımıyla yapılan planlamalar nedeniyle İsrail’in Kıbrıs’ta iki bölgeli iki toplumlu federasyon istemediğini söylediğini” aktardığı belirtildi.

Büyükelçi’nin böyle bir şey söyleyip söylemediğini teyit edemediğini belirten gazete “İsrail’de böyle bir tutum olması halinde, Kıbrıs’ın jeostratejik planlamalarının olumlu ve olumsuz bütün yönleri hesap edilerek kurumsal (meclisi ve ulusal konsey) görüşme yapılmasını gerektirir”  ifadesine yer verdi.

Gazete AKEL’in son dönemde eleştirdiği, Amerikan silah ambargosu ile ilgili EastMEd yasa tasarısında Yunanistan-Kıbrıs Cumhuriyeti-İsrail (ve diğerleri)  işbirliğinin güçlendirilmesinin ABD açısından siyasi önemine, Rus nüfuzunun azaltılmasına birçok atıf yapıldığının altını çizdi.

(TAK)